فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آرایش کاشت و تراکم بوته از طریق تغییر در فضای رشد هر بوته، بر ویژگی­هایرشد و عمل­کرد آفتاب­گردان تأثیر می­گذارند. به­منظور بررسی این اثر، مطالعه­ای دربهار 1385 در مزرعـه تحقیقاتی دانشکـده کشاورزی دانشگـاه صنعتی اصفهان انجام گـرفت. آزمـایش با آرایـش کرت­هـای یک­بار خردشده در قـالب بلوک­های کامل تصـادفی با سـه تکـرار با استفـاده از هیبریـد هـای­سان-36اجـرا گردیـد. فاصله ردیـف کاشت (60 و 75 سانتی­متـر) به­عنـوان عامل اصلی و فاصله بـوته در روی ردیف کاشت(12، 14، 16 و 18 سانتی­متر) به­عنوان عامل فرعی منظور گردیدند. با افزایش فاصله ردیـف کاشت، ارتفاع و قطرساقهبه­ترتیب به­طور بسیار معنی­دار (p≤0.01) و معنی­دار (p≤0.05) افزایش، ولیوزن خشک ساقه و برگ در واحد سطح،عمل­کرد دانه و عمل­کرد زیستی در واحد سطح و شاخص برداشتکاهشیافت.این کاهش در مورد وزن خشک برگ و عمل­کرد دانه در واحـد سطح بسیـار معنی­دار و در خصوص شـاخـص برداشت معنی­دار بود. با کـاهش فـاصله بوتـه از18 به 12 سانتی­متر، قطرساقه و قطرطبقبه­طور بسیـار معنی­داری کـاهـش، ولیارتـفـاع گیـاهـان به­طور بسیــار معنـی­داری افزایش یافت.با کاهش فـاصله بوته از 18 به 12 سانتی­متروزن خشک ساقه و برگ در واحد سطح نیز به­طور بسیـار معنی­داری افزایش پیدا کرد؛ در حالی­که عمل­کرد دانه در واحد سطحو شاخص برداشت به­طور بسیـار معنی­داری کاهش یافت. بر مبنای نتایج این مطالعه، به­نظـر می­رسد که هیبرید های­سان-36 (با عمل­کرد 4428 کیلوگرم در هکتار) با استفاده از ترکیب فــاصله ردیف کاشت 60 سانتی­متر و فاصله بوته در روی ردیف کاشت 14 سانتی­متر (تراکم 9/11 بوته در مترمربع) برای دست­یابی به بیشینه عمل­کرد آفتاب­گرداندر شرایط مشابه بابررسی حاضر مناسب باشد.