اولویت بندی تسهیلات مورد نیاز حمل و نقلی برای معلولین (مطالعه موردی: منطقه 7 شهرداری تهران)

نویسندگان

1 استادیار، گروه برنامه‌ریزی حمل‌ونقل حمل‌ونقل، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری، گروه برنامه‌ریزی حمل‌ونقل، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

3 کارشناس ارشد، گروه برنامه‌ریزی حمل‌ونقل، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران

doi
10.22119/jte.2022.332368.2585
چکیده

نیاز به جابه ­جایی از بنیادی ­ترین پیش ­نیازهای جوامع بشری است. افراد معلول و سالخورده به دلیل محدودیت­ های حرکتی که دارند، قادر به استفاده از تسهیلات حمل­ و نقل فراهم شده برای سایر عموم مردم نخواهند بود. این امر سبب می ­شود که مشارکت این افراد و میزان بهره ­وری آن‌ها در جامعه کاهش پیدا کند. طبق آمار سازمان جهانی سلامت، معلولیت ­ها به ترتیب فراوانی عبارتند از: ناتوانی در حرکت، مشکلات بینایی، مشکلات شنوایی و استفاده از ویلچر. این افراد توانایی استفاده از خودروهای شخصی را به­ طور مستقل ندارند و وابسته به شخص یا سیستم حمل ­ ونقل دیگری هستند. در این پژوهش ابتدا به بررسی ویژگی­ های حرکتی و نیازهای حمل و نقلی این افراد با توجه به نوع معلولیت آن‌ها پرداخته می ­شود. در ادامه با توجه به پرسشنامه­ ای که برای نظرسنجی از افراد معلول در خصوص میزان مشکلات عمده آن‌ها در استفاده از سیستم حمل­ و نقل عمومی تنظیم شده، حداقل پارامترهای موردنیاز و مؤثر برای استفاده معلولین از تسهیلات حمل­ و نقلی مشخص شده است. سپس پارامترهای شاخص با بهره‌گیری از روش تصمیم ­گیری چندمعیاره سلسله مراتبی به ترتیب اولویت وزن ­دهی می­ گردند. نتایج تحقیق نشان می­ دهد چون بیشترین سهم جامعه هدف را معلولیت جسمی و حرکتی تشکیل می­ دهند، اگر بهبود و توسعه دسترسی معلولین به نقاط شهری با وزن 0.7437، بررسی گزینه ­های سیستم حمل و نقل با وزن 0.7058 و ارائه آموزش­ های مستمر و توانمندسازی جامعه هدف مسئله با وزن 0.6343 برای عبور و مرور این دسته از افراد منطبق گردند، با انجام تغییراتی جزئی می­توان زمینه تردد بقیه معلولین را در سطح شهر به ­وجود آورد.