اعتراضات دانشجویی و خشونتورزی در دوران سلطنت پهلوی دوم
نویسندگان
1 استادیار جامعه شناسی پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی
doi
10.30465/scs.2024.48461.2839چکیده
یک وضعیت انقلابی محصول تضادها و تنشهای انباشته و حل ناشدهای است که نهایتا معترضان را به این نتیجه میرساند که راهی جز براندازی نظم سیاسی مستقر وجود ندارد. فارغ از اینکه چه عواملی باعث شکلگیری یک جنبش انقلابی میشود، هدایت فرایند مبارزه به نحوی که باعث بسیج حداکثری منابع شود، نقش مهمی در پیروزی انقلاب دارد. یکی از پیامدهای ایجاد ائتلافهای انقلابی، ایجاد خشم مشترک است که نقش موثری در استمرار بخشیدن به مبارزه و حفظ هویت انقلابی و صفآرایی در برابر حاکمان دارد. این نوشتار با استفاده از روش اسنادی و بهرهگیری از اسناد، خاطرات، مصاحبهها و پژوهشهای انجام گرفته به بررسی جایگاه خشونت در فرهنگ سیاسی دانشجویان دانشگاههای شهر تهران میپردازد. یافتههای تحقیق نشان میدهد که دانشجویان رفتارهای خشن را موجه و مقبول میدانستند و برای رسیدن به مطالبات و خواستههای سیاسی و صنفیشان از اعمال خشونت علیه مسئولان دانشگاه، اساتید و همکلاسیهایشان مضایقه نمیکردند و مماشات مسئولین دانشگاه با پایین آوردن هزینه اعتراض و ارتکاب عمل خشونتآمیز، باعث تشویق دانشجویان به تکرار این رفتارها میشد. در وضعیتی که دانشجویان امکان بسیج منابع خود را داشتند و میتوانستند کنش اعتراضی خشونتآمیزشان را ادامه دهند، دانشگاهها به بستری مناسب برای مبارزه علیه رژیم پهلوی تبدیل شده بود.