پیامدهای بحران اوکراین بر اتحادیۀ اقتصادی اوراسیایی و راهبردهای آن

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روابط بین‌الملل، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استادیار، گروه علوم سیاسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

doi
10.22059/jcep.2025.390744.450306
چکیده

جنگ اوکراین در سال 2022 به‌عنوان یکی از تحولات برجستۀ ژئوپلیتیکی و اقتصادی در سطح جهانی شناخته می‌شود که بر اتحادیۀ اقتصادی اوراسیایی آثار مهمی برجای گذاشته است. پرسش اصلی نوشتار این است که: بحران اوکراین بر اتحادیۀ اقتصادی اوراسیایی چه پیامدهای سیاسی و اقتصادی داشته و این اتحادیه چه راهبردهای سازگاری را برای دستیابی به یکپارچگی اقتصادی و سیاسی در منطقۀ اوراسیا به کار گرفته است؟ در پاسخ این فرضیه مطرح می‌شود که جنگ اوکراین نه‌تنها در روابط سیاسی و اقتصادی کشورهای عضو اتحادیه اختلال‌های گسترده‌ای ایجاد کرده است، بلکه وابستگی کشورهای عضو به روسیه، چالش‌های قابل‌ توجهی را برای یکپارچگی این اتحادیه فراهم آورده است. با وجود این مشکلات، کشورهای عضو اتحادیه توانسته‌اند با تقویت روابط تجاری دوجانبه و گسترش همکاری‌های داخلی، به سطح بالاتری از همگرایی تجاری دست یابند. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که اتحادیۀ اقتصادی اوراسیایی با کاربست راهبردهای سازگاری مانند اصلاحات گمرکی، تسویه‌حساب‌های ارزی ملی و تعامل با نهادهای بین‌المللی مانند بریکس، توانسته است در مقابل بحران اوکراین انعطاف‌پذیری چشمگیری نشان دهد. در این نوشتار با استفاده از روش تحلیل تاریخی‌تطبیقی و بهره‌گیری از منابع مکتوب و برخط، ضمن تحلیل پیامدهای بحران اوکراین بر اتحادیۀ اقتصادی اوراسیایی، ظرفیت‌های این اتحادیه در رویارویی با چالش‌های بحران اوکراین را مطالعه می‌کنیم.