تحلیل جامعهشناختی از بایستههای حکومت در وضع و اجرای اثربخش قوانین؛ با استفاده از روش تحلیل مضمون
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه جامعهشناسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران
2 استادیار گروه جامعهشناسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه،قم، ایران
3 استادیار گروه جامعهشناسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه قم، ایران
doi
10.30465/scs.2024.9225چکیده
مسئله پژوهش حاضر بایستههای حکومت در وضع و اجرای اثربخش قوانین بر اساس رویکردی جامعهشناختی است. روش اجرای پژوهش بر مبنای روش تحلیل مضمون و کدگذاری اطلاعات تا رسیدن به مضامین صورت گرفت. اساتید حوزوی و دانشگاهی جامعه مشارکتکنندگان پژوهش را تشکیل دادند که از مصاحبه نیمهساختاریافته با آنان استفاده شد. روش انتخاب نمونه نیز به روش گلوله برفی تا رسیدن به اشباع دادهها انجام گرفت و تعداد آنان نهایتا به دوازده نفر رسید. اطلاعات بدست آمده مورد بررسی، موارد تکراری و مشابه درهم ادغام و در نهایت بایستههای مسئله تحقیق در جهت اثربخشی مورد تحلیل قرار گرفت. کدهای استخراج شده در سه سطح مفاهیم، مقولههای عمده و مضامین نشان داده شد. براساس نتایج بدست آمده از مصاحبهها، بایستههای حکومت مشتمل بر 31 مفهوم و 8 مقوله و در نهایت 2 مضمون اصلی در جهت اثربخشی بهتر قوانین میباشند. یافتههای پژوهش نشاندهنده مضامین اصلی «اقناعگری اجتماعی قانون» و «قابلیتهای اثربخشی اجرای قانون» است که هر کدام از این مضامین شامل مقولهها و مفاهیمی است که به شرح و بسط آن پرداخته شد و مدل برخاسته از یافتهها نیز ترسیم گردید.