اثربخشی تحریم‌های اقتصادی اتحادیۀ اروپا علیه روسیه (2022- 2023)

نویسندگان

1 استاد، گروه مطالعات منطقه‌ای، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 کارشناسی ارشد روابط بین‌الملل، گروه حقوق و علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

doi
10.22059/jcep.2025.368498.450209
چکیده

تهاجم روسیه به اوکراین نشان می‌دهد همچنان از ابزارهای اقتصاد سیاسی بین‌الملل، مانند تحریم‌ها استفاده می‌شود. یکی از این ابزارهای مهم برای فشار بین‌المللی علیه روسیه در جنگ با اوکراین، تحریم‌های اقتصادی علیه روسیه و مسائل مربوط با آن و اثربخشی رژیم تحریم علیه روسیه است. در این نوشتار در پی پاسخ این پرسش هستیم که تحریم‌های اقتصادی اتحادیۀ اروپا علیه روسیه در پی حملۀ این کشور به اوکراین (2022- 2023) چقدر اثر داشته است؟ در پاسخ این فرضیه مطرح می‌شود که تحریم‌های اقتصادی اتحادیۀ اروپا علیه روسیه در واکنش به حملۀ روسیه به اوکراین، اثربخشی متفاوتی داشته و از نظر بازدارندگی، نمادگرایی بین‌المللی و نمادگرایی داخلی تأثیر قابل ‌توجهی داشته است. روش این نوشتار آمیختۀ اکتشافی است. ابتدا داده‌ها را به‌وسیلۀ منابع اسنادی، کتابخانه‌ای و مجازی گردآوری شد. سپس با استفاده از نظریۀ لیندسی، پرسشنامۀ نیمه‌ساختمند تنظیم و تدوین و با روش دلفی فازی، نظرهای خبرگان را گرد‌آوری و در پایان داده‌ها را با استفاده از نرم‌افزار اس‌پی‌اس‌اس تحلیل شد. یافته‌ها نشان می‌دهد اثربخشی رژیم تحریم اتحادیۀ اروپا علیه روسیه در هدف‌های بازدارندگی، نمادگرایی بین‌المللی و نمادگرایی داخلی 63 درصد موفقیت‌آمیز بوده و از نظر سازگاری و براندازی به ترتیب 44 و 34 درصد بوده که اثربخشی قابل ملاحظه‌ای نداشته و با توجه به تحلیل به‌دست آمده، می‌توان گفت موفقیت‌آمیز نبوده است.