اثر منابع پتاسیم بر جذب و کاهش تنش کادمیوم توسط کلزا (.Brassica napus L)

نویسندگان

1 گروه علوم مهندسی خاک دانشکده آب و خاک دانشگاه زابل

2 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد

3 گروه علوم مهندسی خاک دانشکده آب و خاک دانشگاه زابل

4 گروه علوم مهندسی خاک دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22077/escs.2018.1033.1203
چکیده

کادمیوم از فلزات سنگین و عنصری سمی برای گیاهان است که از طریق فعالیت‌های مختلف بشر وارد خاک می­شود. به‌منظور بررسی تأثیر استفاده از کودهای کلرور و سولفات پتاسیم بر جذب کادمیوم و ارتقای گیاه­پالایی آن توسط گیاه کلزا (Brassica napus. L) رقم مدنا، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی با 4 سطح پتاسیم (صفر، 100، 200 و 300 میلی گرم پتاسیم در کیلوگرم) از منابع کلرور و سولفات پتاسیم به‌طور جداگانه و 3 سطح کادمیوم (صفر، 15 و 30 میلی­گرم کادمیوم در کیلوگرم) از منبع نیترات کادمیوم در سه تکرار، در گلخانه مرکز تحقیقات مشهد انجام شد. با توجه به نتایج تجزیه واریانس اثرات کادمیوم و کودهای پتاسیم و برهمکنش آن­ها بر مقدار کادمیوم ریشه و اندام هوایی، وزن خشک و پتاسیم ریشه اثری معنی­دار داشت (p<0.01). هم­چنین بر اساس نتایج، اثرات اصلی کودهای پتاسیم و کادمیوم بر وزن خشک و پتاسیم اندام هوایی اثر معنی­ داری داشت (p<0.01)، درحالی‌که اثر برهمکنش آن­ها بر وزن خشک و پتاسیم اندام هوایی معنی­دار نشد. هم­چنین کاربرد کادمیوم نشان داد که با افزایش کادمیوم، پتاسیم اندام هوایی به‌طور معنی­ داری کاهش یافت و در تمام سطوح پتاسیم کاهش معنی­داری را نشان دادند. در این بررسى بین کودهای پتاسیم تفاوت معنی‌داری مشاهده شد، به‌طوری‌که بالاترین مقدار جذب کادمیوم با مصرف 300 میلى­گرم پتاسیم در کیلوگرم به­صورت کلرور پتاسیم به دست آمد. بنابراین بر اساس نتایج آزمایش گلخانه­ای با مصرف کود کلرور پتاسیم کارایی گیاه­ پالایى بهبود یافت اگرچه تداوم تحقیقات در شرایط مزرعه ضروری به نظر می­رسد.