رابطه خودارزیابی مرکزی و خودناتوان‌سازی تحصیلی با واسطه هیجان‌های تحصیلی: مدل‌یابی ساختاری

نویسندگان

1 دانشیار رشته روان‌شناسی تربیتی/ دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی/دانشگاه شیراز

2 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان­شناسی، دانشگاه شیراز

3 دانشیار رشته روان‌شناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان­شناسی، دانشگاه شیراز

4 استاد رشته روان‌شناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شیراز

doi
چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه خودارزیابی مرکزی و خودناتوان‌سازی تحصیلی با واسطه‌ی هیجان‌های تحصیلی بود. روش پژوهش، توصیفی- همبستگی و از نوع مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان سال اول مقطع کارشناسی دانشگاه شیراز در سال تحصیلی 99-98 بودند که از بین آن‌ها 315 نفر با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش، مقیاس خودارزیابی مرکزی (جاج و دیگران، 2003)، پرسشنامه هیجان‌های تحصیلی پکران و دیگرانو مقیاس خودناتوان‌سازی تحصیلیشوینگر و استینسمیر-پلستر بود. تحلیل داده‌ها با استفاده از  مدل­یابی معادلات ساختاری نشانگر تأثیر مستقیم خودارزیابی مرکزی بر خودناتوان‌سازی تحصیلی، خودارزیابی مرکزی بر هیجان‌های تحصیلی و هیجان‌های تحصیلی بر خودناتوان‌سازی تحصیلی  بود و همچنین، خودارزیابی مرکزی با واسطه هیجان‌های تحصیلی، خودناتوان‌سازی تحصیلی را پیش‌بینی می‌کند. مطابق با نتایج پژوهش حاضر، ارتقاء سطح عزت‌نفس، خودکارآمدی و منبع کنترل دورنی ، احساس خودارزشی را به همراه دارد و زمینه‌ساز تجربه بیشتر هیجان‌های مثبت امید و غرور است که همین امر تمایل به استفاده از راهبرد خودناتوان‌سازی تحصیلی را کاهش می‌دهد.