امنیت انرژی اتحادیۀ اروپا زیر تأثیر تهدیدهای سایبری روسیه

نویسندگان

1 استاد، گروه مطالعات منطقه‌ای، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد مطالعات منطقه‌ای، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jcep.2025.394596.450321
چکیده

در دنیای دیجیتال و به‌هم‌پیوستۀ امروز، امنیت سایبری به چالشی ژئوپلیتیکی تبدیل شده است. اتحادیۀ اروپا به‌دلیل وابستگی به زیرساخت‌های دیجیتال و شبکه‌های انرژی، در برابر حمله‌های سایبری آسیب‌پذیر است. این حمله‌ها که بیشتر زیرساخت‌های حیاتی انرژی را هدف قرار می‌دهند، می‌توانند به بی‌ثباتی اقتصادی و تضعیف امنیت منطقه‌ای منجر شوند. روسیه به‌ویژه پس از تهاجم به اوکراین در سال ۲۰۲۲، از حمله‌های سایبری به‌عنوان بخشی از راهبرد جنگ ترکیبی خود بهره برده و امنیت انرژی اتحادیۀ اروپا را تهدید کرده است. در این نوشتار به‌دنبال پاسخ این پرسش هستیم که تهدیدهای سایبری روسیه چگونه بر امنیت انرژی اتحادیۀ اروپا تأثیر گذاشته و این اتحادیه چه پاسخ‌هایی ارائه داده است؟ در پاسخ این فرضیه مطرح می‌شود که حمله‌های سایبری روسیه امنیت انرژی اتحادیه را تضعیف کرده و پاسخ‌های اتحادیه، اگرچه با نوواقع‌گرایی تدافعی سازگار هستند، به‌دلیل ناهماهنگی‌ها، اثربخشی محدودی دارند. در این مطالعه با رویکرد کیفی و تحلیل مطالعات موردی، داده‌ها را از منابع ثانویه گردآوری و براساس چارچوب نوواقع‌گرایی تدافعی بررسی می‌کنیم. یافته‌ها نشان می‌دهند که حمله‌های سایبری روسیه مانند نات‌پتیا، بخشی از راهبرد بی‌ثبات‌سازی اتحادیۀ اروپا هستند. پاسخ‌های اتحادیۀ اروپا شامل تقویت سیاست‌های سایبری است، اما ناهماهنگی و وابستگی به سیستم‌های قدیمی، کارایی را کاهش داده است. در این نوشتار بر نیاز به هماهنگی بیشتر و نوآوری در امنیت سایبری تأکید داریم.