تأثیر خروج آمریکا از افغانستان بر موقعیت آن در رقابت راهبردی با چین
نویسندگان
1 دانشیار ، گروه مطالعات منطقهای، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22059/jcep.2025.346739.450091چکیده
دو سال پس از خروج آمریکا از افغانستان هنوز این پرسش بهطور جدی مطرح است که چگونه ممکن است خروج آمریکا از افغانستان بر موقعیت آمریکا در رقابت راهبردی با چین تأثیر بگذارد؟ در پاسخ این فرضیه مطرح میشود که میان تصمیم آمریکا به خروج از افغانستان و رقابت راهبردی این کشور با چین ارتباط معناداری وجود دارد. بدین معنی که حضور آمریکا در افغانستان فرصتهایی را برای چین و تهدیدهایی را برای آمریکا (هزینههای مالی، جانی و اعتباری) بهوجود آورده بود، بهگونهای که پکن درعمل از آمریکا بهرهبرداری میکرد. آمریکا با خروج خود از افغانستان و جایگزینی راهبرد «آشوب هدایتشده» بهجای «راهبرد ثباتبخشی و حل بحران» در افغانستان تلاش میکند فرصتهای چین را تبدیل به تهدید و تهدیدهای آمریکا را تبدیل به فرصت کند. به بیان دیگر، آمریکا میخواهد با خروج از افغانستان و درپیشگرفتن سیاست آشوب هدایتشده در افغانستان نهتنها محیط داخلی و منطقهای افغانستان را برای چین ناامن کند، بلکه امیدوار است با سرریزشدن بحران افغانستان به داخل چین، این کشور را از درون نیز با چالش روبهرو کند. یافتههای نوشتار نشان میدهد آمریکا تلاش میکند برای غلبه بر چین در رقابت آینده، علاوه بر مهار چین، شکافهای قومی را در این کشور فعال کند. منچو، مغول، تبتی و اویغور از گروههای قومی هستند که آمادگی خیزش علیه حاکمیت چین را دارند. بیثباتی که پس از خروج آمریکا از افغانستان ایجاد میشود میتواند بر منطقۀ سینکیانگ چین و ابرطرح یک کمربند و یک راه تأثیر بگذارد و موقعیت آمریکا را در رقابت با چین بهبود بخشد. روش این نوشتار ترکیبی (کمیکیفی) و ابزار آن فیشبرداری از منابع اینترنتی و کتابخانهای است.