مقایسه اثربخشی آموزش شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی با آموزش تنظیم هیجان بر کاهش هیجان‌خواهی و خودآسیب‌رسانی در نوجوانان مستعد اعتیاد ساکن در مراکز شبه خانواده

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی روان‌شناسی عمومی/گروه روانشناسی، پردیس علوم و تحقیقات خوزستان، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

2 گروه روانشناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

3 دانشیار/گروه روانشناسی، واحداهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

4 استادیار/ گروه روانشناسی، واحداهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

5 دانشیار/گروه روانشناسی، واحداهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

doi
چکیده

این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی آموزش شناخت‌­درمانی مبتنی بر ذهن­‌آگاهی با تنظیم هیجان بر هیجان­‌خواهی و خودآسیب‌­رسانی در نوجوانان مستعد اعتیاد انجام شد. روش پژوهش ­آزمایشی با طرح پیش­‌آزمون- پس­‌آزمون- پیگیری بود. تعداد 45 نفر از نوجوانان ساکن در مراکز شبه خانواده اداره بهزیستی شهر تهران با روش نمونه­‌گیری هدفمند انتخاب و با روش تصادفی در قالب دو گروه آزمایش و یک گروه گواه گمارش شدند. هر یک از گروه­‌های آزمایش به مدت 8 جلسه آموزش داده شد و گروه گواه در لیست انتظار قرار گرفت. داده‌­ها با پرسشنامه­‌های آمادگی به اعتیاد وید و بوچر، هیجان­‌خواهی آرنت و خود-آسیب­‌رسانی کلونسکی و گلن جمع‌­آوری شدند. برای تحلیل داده‌­ها از آزمون­‌های تحلیل واریانس و آزمون تعقیبی بونفرونی استفاده شد. نتایج نشان داد که آموزش تنظیم هیجان در مقایسه با شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن­‌آگاهی تأثیر بیشتری بر کاهش هیجان­‌خواهی و خود­آسیب­‌رسانی دارد و این تأثیر در دوره پیگیری ماندگار است (05/0>p). بر اساس یافته­‌ها، جهت کاهش مشکلات روان‌شناختی نوجوانان مستعد اعتیاد از روش­‌های شناخت­‌درمانی مبتنی بر ذهن­‌آگاهی و آموزش تنظیم هیجان در قالب کارگاه­‌های آموزشی و درمانی استفاده گردد.