تداوم انقلاب و مسئلۀ ‌ژئوپلیتیک، ملاحظه‌ای بر انقلاب ‌اکتبر روسیه

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای تاریخ انقلاب اسلامی، پژوهشکدۀ امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران

2 استاد، گروه علوم سیاسی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jcep.2025.385633.450275
چکیده

مسئلۀ اصلی در این پژوهش تبیین جایگاه و تأثیرگذاری مسئلۀ ‌ژئوپلیتیک و تعامل آن با انگارۀ تداوم‌ انقلاب در رویکرد رهبران ‌انقلاب، لنین، تروتسکی و استالین و پیامد آن بر ساختار انقلابی با توجه به مؤلفه‌های تأثیرگذار ژئوپلیتیک است. انقلاب ‌‌اکتبر 1917 روسیه با توجه به ایدئولوژی ‌مارکسی در شمار انقلاب‌های ‌بین‌المللی و با راهبرد جهان‌شمول است، تداوم و حفظ انقلاب و در مرحلۀ بعد گسترش آن به‌عنوان مهم‌ترین کارویژه و رسالت ‌رهبران ‌انقلابی تعریف شد. در این نوشتار با بررسی روندی تعامل‌گونه میان مسئلۀ ژئوپلیتیک و انگاره‌های رهبران در مسئلۀ تداوم انقلاب، برایند بیرونی را در رویکردهای رهبران انقلاب در ده‌سالۀ اول انقلاب اکتبر بررسی می­کنیم. این نوشتار بر این فرضیه استوار است که برداشت‌ها و دغدغه‌های رهبران انقلاب و تأثیرگذاری هویت فراملی انقلاب اکتبر در تعامل با عامل ژئوپلیتیک در روندی به‌طور کامل متفاوت صورت‌بندی شده‌اند. رهبران ‌انقلاب اکتبر با توجه به امنیتی‌شدن مؤلفۀ ژئوپلیتیک و دغدغۀ بقای انقلاب در روند چالش اندیشه در رویکردهای تعامل‌گرا، رابطۀ تقابلی و انگارۀ رقابتی در نوسان بوده‌اند. نوع پژوهش مقایسه‌ای و روش گردآوری اسنادی و کتابخانه‌ای است.