فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

منطقۀ قفقاز به‌عنوان محل تلاقی چند راه‌گذر بین‌المللی در دهۀ اخیر در مرکز توجه قرار گرفته است. در این میان ایران و ترکیه به‌عنوان دو بازیگر مؤثر در منطقۀ قفقاز منافع و هدف‌های متفاوتی را در توسعۀ راه‌گذرهای اقتصادی دنبال می‌کنند. ایران در پی گسترش روابط با حوزۀ اوراسیا برای توسعۀ راه‌گذر شمال‌جنوب تلاش می‌کند. در حالی‌که ترکیه توسعۀ راه‌گذر میانی را در برنامۀ خود دارد. پرسش اصلی نوشتار این است که منافع و هدف‌های متفاوت ایران و ترکیه در منطقۀ قفقاز چگونه سبب رقابت در راه‌گذرهای عبوری از این منطقه می‌شود؟ فرضیه مطرح‌شده بیان می‌کند که تفاوت‌های جدی در هدف‌ها و منافع جمهوری اسلامی ایران با ترکیه در توسعۀ راه‌گذرهای عبوری از منطقۀ قفقاز از عوامل جدی رقابت میان دو کشور در این منطقه است. نتایج این نوشتار نشان می‌دهد که راه‌گذر شمال‌جنوب و راه‌گذر میانی با ذی‌نفعانی که هدف‌های متفاوتی را در توسعۀ این دو راه‌گذر پیگیری می‌کنند، به افزایش رقابت میان ایران و ترکیه در منطقۀ قفقاز منجر خواهد شد. در این زمینه رقابت ایران و ترکیه بیشتر بر سر افزایش نفوذ سیاسی و گسترش منافع اقتصادی در منطقه است. این رقابت نسبی است و هر دو کشور تلاش می‌کنند در سطح محلی و منطقه‌ای سازوکارهایی ایجاد کنند. این نوشتار با رویکرد توصیفی‌تحلیلی،  با بهره‌گیری از روش کیفی مبتنی بر تحلیل اسناد و منابع موجود و با استفاده از دو مفهوم ژئوپلیتیک و ژئواکونومی برای تعریف بهتر راه‌گذرهای اقتصادی انجام شده است.