اثر تراکم بذر بر عملکرد و اجزاء آن در سه رقم جو دیم

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی لرستان، خرم آباد

2 مربی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی لرستان، خرم آباد

3 کارشناس ارشد مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی یزد

doi
10.22092/aj.2014.100939
چکیده

به منظور تعیین مناسب­ترین تراکم بذر ارقام جو دیم آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار اجراء شد. فاکتورهای مورد بررسی سه رقم جو دیم (ایذه، ماهور و دوپر محلی) و پنج تراکم بذر(400،300،200،100 و500 دانه در متر مربع) بودند. این آزمایش در سال زراعی 86-1385 در مرکز تحقیقات کشاورزی خرم­آباد اجراء گردید.  در این آزمایش همبستگی بین صفات مورد بررسی و صفاتی که بیشترین تأثیر را بر عملکرد دانه داشتند تعیین شد. در ادامه اثرات مستقیم و غیر مستقیم صفات با عملکرد دانه مورد بررسی قرار گرفت. طبق نتایج به­دست آمده اثر ساده رقم و اثر متقابل رقم و تراکم بر عملکرد دانه معنی­دار شدند اما تراکم­های مختلف بذر از نظر عملکرد دانه با یکدیگر اختلاف معنی­داری نداشتند. رقم ماهور در تراکم 100 دانه در متر مربع بیشترین عملکرد دانه(6633 کیلو­گرم در هکتار) را تولید نمود. بر اساس نتایج همبستگی صفات، عملکرد دانه با صفات عملکرد بیولوژیک، شاخص برداشت، عملکرد کاه، وزن هکتولیتر و تعداد سنبله در متر مربع همبستگی مثبت و معنی­دار و با طول برگ­پرچم و سرعت پرشدن دانه همبستگی منفی و معنی­دار داشت. تجزیه رگرسیون گام به گام نشان داد که چهار صفت وزن هکتولیتر، وزن هزار دانه، تعداد دانه در سنبله و تعداد سنبله در واحد سطح مؤثرترین صفات تعیین کننده عملکرد دانه بوده­اند. نتایج تجزیه علیت نشان داد که در بین صفات مذکور تعداد سنبله در واحد سطح(**48/1=r) و تعداد دانه در سنبله(**40/1=r)  به ترتیب بیشترین اثر مستقیم و مثبت را بر عملکرد دانه داشته­اند. با توجه به نتایج به­دست آمده تراکم 300 دانه در متر مربع برای ارقام جو مورد بررسی در شرایط دیم قابل توصیه می­باشد.

کلیدواژه‌ها