بررسی امکان نگهداری بذر Centaurea lachnopus Rech. f. در شرایط فراسرد (Cryopreservation) و بررسی رشد بذور سردی در شرایط آزمایشگاه و گلخانه

نویسندگان

1 کارشناس ارشد خبره موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران

2 دانشیار موسسۀ تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران

3 هیات علمی موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران

4 هیئت علمی موسسۀ تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران

5 استاد موسسۀ تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران

doi
چکیده

گونۀ Centaurea lachnopus Rech. f. گیاهی است علفی دو یا چند ساله که در مراتع بیابانی استان سمنان رویش دارد. به دلیل دامنۀ محدود اکولوژیک، پراکنش جغرافیائی محدود و تخریب بعضی از عرصه‌های رویشگاهی، در معرض خطر می‌باشد. به منظور بررسی امکان نگهداری بلند مدت بذر این گونه در شرایط فراسرد (Cryopreservation) و بررسی رشد بذور فراسردی در شرایط آزمایشگاه و گلخانه، بذر این گونه از رویشگاه طبیعی آن جمع‌آوری گردید. به منظور تعیین بهترین پیش تیمار جهت ذخیره‌سازی بذر در برودت 196- درجه سانتیگراد، سه پیش تیمار شاملDesiccation, PVS2 و30% Glycerol همراه با شاهد مورد آزمایش قرار گرفت. بذور تیمار شده به مدت یکهفته، یکماه و یکسال در شرایط فراسردی درون ازت مایع نگهداری شدند. بذور پس از خروج از شرایط فراسرد، در شرایط آزمایشگاه و گلخانه مورد آزمایش قرار گرفتند و تعدادی از صفات مرتبط با جوانه‌زنی و استقرار در گلخانه بررسی گردید. نتایج بررسی‌ها نشان داد که بذر Centaurea lachnopus قابل نگهداری در شرایط فراسرد یا 196- درجۀ سانتیگراد می‌باشد. در بررسی اثر پیش تیمار‌ها در حفاظت از بذر در شرایط فراسرد، مشخص گردید تفاوت معنی داری بین پیش تیمار‌های 30%Glycerol، Desiccation وPVS2 برای اغلب صفات مشاهده می‌شود و بهترین پیش تیمار Desiccation است. اثر متقابل مدت زمان نگهداری بذور در شرایط فراسرد و پیش تیمارهای مختلف بر میانگین صفات نشان داد که در تعدادی از صفات تفاوت بین زمان‌ها وجود دارد ولی درتعداد دیگری از صفات این تفاوت معنی‌دار نیست. در شرایط گلخانه بذور فراسردی بهتر و یکنواخت‌تر از شرایط آزمایشگاه جوانه زده و مستقر گردیدند.