فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با استقلال کشورهای آسیای مرکزی قدرت‌­های جهانی و منطقه­‌ای، از جمله ترکیه و ایران تلاش بسیاری برای حضور در منطقه انجام داده‌اند، که با توجه به روابط پیچیده و رقابت تاریخی دو کشور، تلاش هریک نمی‌­تواند بدون تاثیر بر دیگری باشد. پرسشی که در این پژوهش مطرح شده  این است که حضور ترکیه در آسیای مرکزی چه پیامد­های برای ایران دارد؟ در این نوشتار پس از بررسی پیشینۀ پژوهش، تلاش کردیم با استفاده ازخوانش‌­های نوین ژئوپلیتیک به عنوان مبانی نظری و روش روندپژوهی پرسش خود را پاسخ دهیم. بر این اساس فرضیه‌­ای را در نظر گرفتیم که بر پایۀ آن حضور ترکیه در آسیای مرکزی به حذف ایران از راه­گذرهای کالا و انرژی منطقه و همچنین تهدید یکپارچگی سرزمینی ایران به دلیل گسترش پان‌­ترک­‌گرایی می­شود. در همین زمینه پس از بررسی حضور ترکیه در منطقه در سه دهۀ گذشته، پیامدهای حضور این کشور بر ایران را در هر سه حوزۀ اقتصادی ، سیاسی – نظامی و فرهنگی بررسی کرده و بر اساس آن نتیجه گرفتیم که در حوزۀ اقتصادی و سیاسی- نظامی، پیامد حضور ترکیه برای ایران، شامل حذف این کشور از طرح­‌های انتقال کالا و انرژی آینده و همچنین فرسایش ژئوپلیتیک ایران است. در حوزه فرهنگی نیز گسترش  پان­‌ترک­‌گرایی به دنبال حضور ترکیه در منطقه، می‌­تواند علاوه بر تهدید یکپارچگی سرزمینی ایران، سبب دوری کشورهای منطقه از ایران شود.