سیاست خاورمیانهای روسیه و نظم امنیتی منطقهای (2018-2011)
نویسندگان
1 استاد گروه علوم سیاسی و روابط بینالملل، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
2 دکتری روابط بینالملل، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
doi
10.22059/jcep.2024.279739.449838چکیده
اهمیت ژئوپلیتیک و ژئواستراتژیک خاورمیانه سبب شده است، این منطقه از جایگاه ویژهای در تفکر راهبردی روسیه برخوردار باشد. بررسی نظری و عملی رهیافت نخبگان و سیاستمداران روسیه در دوره پسافروپاشی شوروی، تأییدکننده تمایل جدی برای بازگرداندن روسیه به جایگاه قدرت بزرگ است. پویشها و بحرانهای منطقهای میتواند بستر مناسبی را برای تحقق چنین هدفی به وجود آورند. در اینمیان، آغاز تحولات بهار عربی در پایان سال 2010 و پدیدارشدن نشانههای گذار در نظم امنیتی منطقهای و بینالمللی، شرایط مناسبی را برای ورود مسکو به معادلات قدرت خاورمیانه فراهم کرده است. بر این اساس، جلوههایی از دگرگونی در رویکرد روسیه به نظم امنیتی منطقه خاورمیانه پدیدار شده است. پرسش اصلی این نوشتار این است که: سیاست خاورمیانهای روسیه در دورة پسا انقلابهای عربی، از چه ویژگیهایی برخوردار بوده و چه پیامدهایی را متوجه نظم امنیتی منطقهای میکند؟ یافتههای پژوهش با بهرهگیری از روش تحلیل روند، نمایانگر آن است که رویکرد روسیه در برابر نظام امنیتی خاورمیانه پس از انقلابهای عربی بر اساس نشانهها، از تأثیرگذاری همزمان دو بال امنیتی و اقتصادی در کنار هم سازماندهی شده که بر اساس آن عامل موازنۀ قوا در کنار منافع اقتصادی، انگیزههای توسعه روابط روسیه با خاورمیانه را تشکیل میدهند. گردآوری دادهها و اطلاعات نیز با استفاده از منابع کتابخانهای و اینترنتی انجام گرفته است.