از جان هیک تا ابونمر: تحلیلهای نظری از گفتوگوی بینادینی در دوران مدرن
نویسندگان
1 استادیار گروه اخلاق اجتماعی، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی قم، ایران،
doi
10.30465/scs.2024.9181چکیده
گفتوگویهای بینادینی در دهههای اخیر تبدیل به کانونی برای تبادلات فکری بین رهبران دینی شده و اندیشمندان متعددی به این مسئله پرداختهاند. این مقاله با هدف بررسی جایگاه گفتوگوی بینادینی از نگاه اندیشمندان برجستهای همچون جانهیک، ریمون پنیکار، لئونارد سویدلر، هانس کونگ، و محمد ابونمر براساس چارچوب فکری و رویکردی که در مسیر علمیشان اتخاذ کردهاند، به این مسئله پرداخته است. تحلیلها نشان داد جان هیک تحقق گفتوگوی بینادینی را مبتنی بر دو اصل پذیرش کثرتگرایی دینی و قاعده طلایی در اخلاق میداند. پنیکار نه بر تعلیق بلکه معتقد به رویارویی با دیگری دینی براساس نظام و رهیافتی فارغ از اپوخهای است که هوسرل مطرح میکند. سویدلر با تأکید بر نگاهی معرفتشناختی، مسئله گفتوگو با دیگری دینی را به تعریف دین پیوند زده و بر قانونمحوربودن آن پای میفشرد. هانس کونگ با طرح اعلامیه اخلاق جهانی از گفتوگوها با هدف ایجاد صلح جهانی سخن میگوید. و در نهایت، ابونمر بر آوردههای سنتهای مذهبی، منابع معنوی و رفع سوءبرداشتها در گفتوگو با دیگری دینی اصرار ورزیده و هر سه را از اساسیترین مراحل اولیه در تحقق این سنخ از گفتوگوها میداند.