سیاست جمهوری اسلامی ایران در مورد قرقیزستان، راهبردهای کنونی، سناریوهای آینده

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مطالعات منطقه‌ای، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانش‌آموختۀ دکتری روابط بین‌الملل، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22059/jcep.2024.371853.450197
چکیده

فروپاشی اتحاد شوروی و استقلال کشورهای آسیای مرکزی، موجب تکاپوی دستگاه سیاست خارجی ایران و دیگر کشورها برای حضور در این منطقه شد. سیاست خارجی قرقیزستان «چندبعدی» یا «چندبرداری» است که بر تحکیم روابط خارجی انعطاف‏‌پذیر و چندجانبه با کشورهای همسایه و بازیگران منطقه متمرکز است. قرقیزستان تنها کشور آسیای مرکزی است که با ایران توافق‌نامۀ همکاری‌ همه­‌جانبۀ ده ساله امضا کرده است. با توجه به این موضوع، در این نوشتار با دنبال­‌کردن رویکردی «آینده‌پژوهانه» تلاش می‌کنیم، سیاست خارجی ایران در این کشور را تحلیل کنیم و به این پرسش پاسخ دهیم که راهبردهای کنونی جمهوری اسلامی ایران در قرقیزستان کدامند و کدام سناریوهای محتمل و مطلوب برای آیندۀ سیاست خارجی ایران در این کشور قابل طرح است؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد هرچند که سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در قالب سناریوهای خوشبینانه تحلیل‌پذیر است، دیگر سناریوهای احتمالی و بدبینانه نیز قابل طرح هستند. سرانجام می‌توان ادعا کرد که با وجود آینده­محور ­بودن، روابط دو کشور حکایت از روابطی کم­‌رونق دارد که احتمال رخداد سناریوهای مطلوب سیاست خارجی ایران در این کشور را کاهش می‌دهد و تا رسیدن به وضعیت ایده‌آل راه زیادی در پیش خواهد بود. روش گردآوری اطلاعات این نوشتار اسنادی‌کتابخانه‌ای است.