فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فرونشست زمین پدیده‌ای مخرب است که عمدتاً در اثر استخراج بیش از حد آب‌های زیرزمینی ایجاد می‌شود و منجر به خسارات و تلفات قابل توجهی می‌شود. این پدیده در سراسر جهان، به ویژه در مناطق کم آب ایران مانند دشت اسفراین که نرخ فرونشست بالایی را تجربه می‌کند، شایع است. تحقیق حاضر با استفاده از روش تداخل‌سنجی راداری، فرونشست در آبخوان دشت اسفراین را با استفاده از ۵۵ تصویر Sentinel-1A از سال 1393 تا 1400 تجزیه و تحلیل کرد. در این مطالعه همچنین تغییرات سطح آب زیرزمینی با استفاده از داده‌های آماری چاه‌های پیزومتری مورد بررسی قرار گرفت. نتایج تداخل‌سنجی راداری نشان داد که بخش‌های مرکزی و شمالی آبخوان اسفراین بیشترین نرخ فرونشست را تجربه می‌کنند. بطوریکه حداکثر نرخ فرونشست در منطقه‌ای به وسعت 80 کیلومترمربع واقع در بخش مرکزی آبخوان رخ داده که بیشترین تراکم چاه‌های بهره‌برداری و بیشترین وسعت اراضی کشاورزی منطقه را شامل می‌شود. همچنین میانگین فرونشست طی دوره آماری مورد مطالعه در آبخوان دشت اسفراین 6/12 سانتی‌متر در سال می باشد. از طرفی بررسی هیدروگراف آبخوان اسفراین حاکی از روند کاهشی سطح آب زیرزمینی بوده و به طور متوسط حدود ۳۶ سانتی‌متر افت سطح آب زیرزمینی در سال را نشان می‌دهد. به طور کلی می توان نتیجه گرفت برداشت بیش از حد از منابع آب زیرزمینی و افت سطح آب زیرزمینی آبخوان دشت اسفراین می تواند یکی از دلایل احتمالی فرونشست زمین در منطقه باشد.