شناسایی راهبردهای محلی برونرفت از شرایط اقتصادی روستاهای در معرض خشکسالی از دیدگاه اجتماعات محلی(مورد دهستان کوه خواجه شهرستان هامون)
نویسندگان
1 گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه زابل، زابل، ایران
2 گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه زابل، زابل، ایران
3 گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه زابل، زابل، ایران.
doi
10.22034/grd.2025.22973.1652چکیده
وجود خشکسالیهای طولانی و طاقتفرسا از معضلاتی است که سبب تضعیف و گاهی نابودی ساختارهای اقتصاد روستایی شده که بارویکرد اجتماعات محلی می توان به بهبود نسبی آنها کمک نمود. بدینسبب؛ هدف مطالعه حاضر شناسایی راهبردهای محلی برونرفت از شرایط نامناسب اقتصادی روستاهای متأثر از خشکسالی در شهرستان هامون است که با دیدگاه اجتماعات محلی انجام شده است. روش انجام تحقیق توصیفی-تحلیلی و از نظر هدف، کاربردی است. برای جمعآوری اطلاعات از روشهای اسنادی و میدانی (پرسشنامه باز) استفاده شد. جامعۀ آماری پژوهش در 12 روستای دهستان کوه خواجه شهرستان هامون، شامل 84 نفر از نخبگان روستایی(7 نفر در هر روستا) که با روش انتخابی هدفمند، انتخاب گردیدهاند. برای تجزیهوتحلیل اطلاعات از نرمافزارهای Super Decision ، SPSS ، آزمون واریانس یکطرفه انوا و توکی استفادهشد. با استفاده از روش کدگذاری کیفی و طراحی سوالات باز از نخبگان روستاهای مورد مطالعه، راهبردهای محلی برونرفت از شرایط نامناسب اقتصادی شناسایی و همه راهبردها براساس فراوانی و اولویت پاسخ دهی، وزن دهی و رتبه بندی شدند. نتایج حاصل از پژوهش نشان میدهد در مجموع 48 راهبرد در ابعاد اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی در برونرفت از شرایط نامناسب اقتصادی حاصل از خشکسالی اثرگذارند. بررسی نتایج آزمون تحلیل واریانس یکطرفه نشان از تفاوت سطح پاسخهای جوامع محلی روستایی برای راهبردها و نتایج آزمون توکی نیز مؤید سطح تفاوت طبقات در روستاها بود.