سوشیال تئوری انتقادی در مکتب اصالت فطرت

نویسندگان

1 استاد جامعه‌شناسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران،ایران.

2 دانشجوی دکتری کلام اسلامی، دانشگاه شهید مطهری، تهران،ایران

doi
10.30465/scs.2023.46966.2790
چکیده

منظور از «مکتب اصالت فطرت» بهره‌گیری از رویکردهای فلسفی و دینی رایج نیست؛ بلکه مقصود، طرح ایده‎هایی است که اگرچه در یک جغرافیای معین شکل گرفته‌اند، ولی می‎توانند در مستوای جهانشمول مورد استفاده قرار بگیرند. به دلیل امکان وجود روایت‌‎های مختلف از مدرنیته؛ می‎‌توان با بازخوانی و بازسازی سنت تاریخی و تمدنی خود،  وضعیت خود را بنحو غیریوروسنتریکی صورتبندی کرد و آن را مبنای ترسیم دورنمای آینده قرار داد. لذا، نیازمند بهره‌گیری از ایده‌ها و مفاهیمی هستیم که در زیست‎جهان اسلامی یا در ارتباط با آن شکل گرفته باشند. در این مقاله به مفاهیم و ایده‎های کلیدی برخی از اندیشمندان از جمله علامه طباطبایی (مفهوم ادراکات اعتباری)، علامه جعفری(مفهوم فرهنگ مشترک بشری)، سیدمحمدباقر صدر (مفهوم منطقة‌الفراغ)، علی شریعتی (مفهوم جامعه‌ی عوضی)، امام موسی صدر(مفهوم ادیان در خدمت انسان)، سیدحسین العطاس (مفهوم ذهن مُنقاد)، مالکوم ایکس (مفاهیم House Negro و Field Negro)، رضا داوری اردکانی (مفهوم عقل گلخانه‌ای) پرداخته می‌شود.