تهدیدهای ناتو و سیاست موازنه‌سازی روسیه در قطب شمال

نویسندگان

1 استادیار، گروه روابط بین‌الملل، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

2 دانشجوی دکترای روابط بین‌الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

doi
10.22059/jcep.2023.359186.450145
چکیده

تغییرهای زیست‌محیطی و گرم‌شدن آب‌وهوا، زمینه‌های رقابت فزایندۀ قدرت‌های منطقه‌ای به‌ویژه روسیه و کشورهای عضو ناتو را به‌منظور دسترسی به موقعیت ژئواستراتژیک و ژئواکونومیک قطب شمال فراهم کرده است. در فرایند این رقابت، در سال‌های اخیر سیاست‌های ناتو در قطب شمال دشواری‌ها و محدودیت‌هایی را برای امنیت و منافع روسیه ایجاد کرده است. بر همین اساس در این نوشتار در پی پاسخ به این پرسش‌ هستیم که روسیه چه راهبردی برای مقابله با تهدیدهای ناتو در منطقۀ قطب شمال دنبال کرده است؟ در پاسخ این فرضیه مطرح شده است که: روسیه برای رویارویی با تهدیدهای نظامی ناتو، راهبرد موازنۀ قوا را با تقویت توازن نظامی در منطقه در دستور کار قرار داده است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد مسکو با ایجاد ایستگاه‌های راداری، ایجاد سامانه‌های دفاع موشکی، افزایش نیروهای نظامی، تقویت و تجهیز نیروی دریاییِ معروف به ناوگان شمالی، نوسازی پایگاه‌های دریایی، برگزاری رزمایش‌های گوناگون نظامی و ایجاد فرودگاه‌های نظامی، توان نظامی خود را با هدف موازنه‌سازی در برابر تهدیدهای نظامی ناتو تقویت کرده است. روش پژوهش در این نوشتار از نوع کیفی است که با رویکرد تحلیل محتوای گزینشی داده‌ها و تحلیل‌های موجود انجام‌شده و از نظریۀ موازنۀ قوای کنت والتز برای تبیین موضوع بهره گرفته است.