فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیدههدف: هدف این پژوهش ارزیابی تأثیر انواع انگیزه‌های کارآفرینانه بر دیجیتالی‌سازی کسب‌و‌کارهای تثبیت‌شده در کشورهای منتخب منا است. همچنین با افزودن متغیر "گرایش به پایداری" رابطه جدید بین این سه متغیر بررسی می‌شود. در واقع دیجیتالی‌سازی و گرایش به پایداری به‌صورت تعاملی بر یکدیگر تأثیر می‌گذارند و بهتر است که به‌عنوان پدیده‌های مرتبط به هم مورد مطالعه قرار گیرند. این پژوهش نشان می‌دهد که آیا رابطه بین انگیزه‌های چهارگانه کارآفرینانه و دیجیتالی‌سازی در کسب‌و‌کارهای تثبیت‌شده کشورهای منتخب منا از طریق گرایش به پایداری کارآفرینان تعدیل می‌شود؟ در نهایت با توجه به اینکه، دیجیتالی‌سازی به عنوان نوعی کنش کارآفرینانه، ماهیتاً وابسته به زمینه اقتصادی و اجتماعی جامعه است و این زمینه می‌تواند در کشورهای مختلف ضعیف یا قوی باشد. در این پژوهش تفاوت تأثیر انواع انگیزه‌های کارآفرینانه بر دیجیتالی‌سازی کسب‌و‌کارهای تثبیت‌شده به تفکیک در کشورهای متخب منا بررسی می‌شود.روش: این پژوهش از نوع تحلیلی-همبستگی با رویکرد کمّی است. در این مطالعه به‌منظور آزمون فرضیه‌های پژوهش، از تکنیک رگرسیون چندمتغیره و نرم افزار اس‌پی‌‌اس‌اس استفاده شده است. جامعه آماری این پژوهش، شامل کارآفرینان تثبیت‌شده و مشارکت‌کننده در برنامه بین‌المللی تحقیقاتی دیده‌بان جهانی کارآفرینی سال 2022 در کشور‌های منتخب منا شامل عربستان، امارات متحده عربی، مصر، قطر، عمان، ایران، مراکش و تونس (حجم نمونه 1414 نفر) است. همچنین در این تحقیق متغیر کشور، به‌عنوان متغیر ساختگی وارد معادلات رگرسیونی شده‌اند که از این طریق می‌توان تفاوت بین کشورها را بررسی نمود. در این پژوهش، برای ارزیابی پایایی متغیرهای تحقیق ابتدا از روش آلفا کرونباخ استفاده شده است. اما برای متغیر چند سنجه‌ای "پایداری" روش پایایی ترکیبی نیز استفاده شده است. از سوی دیگر در این پژوهش دو نوع روایی (روایی همگرا و روایی واگرا) بررسی شده است. یکی از شاخص‌های مهم در ارزیابی روایی همگرا، میانگین واریانس استخراج‌شده است. درحالی‌که برای بررسی روایی واگرا از شاخص روایی یگانه-دوگانه استفاده شده که به‌عنوان معیار جدید توسط هنسلر، رینگل و سرستد، در سال 2015 معرفی شده است. این شاخص بر اساس میانگین همبستگی بین شاخص‌های مختلف ساخته می‌شود. سرانجام در این مطالعه از دو شاخص تلرانس و عامل تورم واریانس برای ارزیابی هم‌خطی بین متغیرهای مستقل استفاده شده است.یافته‌ها: نتایج تحلیل رگرسیون چندمتغیره نشان می‌دهد که انگیزه‌ "ایجاد تغییر در جهان" و انگیزه "کسب ثروت یا درآمد بیشتر"، محرک‌های اصلی به‌کارگیری فناوری دیجیتال در کسب‌و‌کارهای تثبیت‌شده در کشورهای منتخب منا هستند. اما انگیزه‌ "ادامه سنت خانوادگی" و انگیزه "گذران زندگی به دلیل کمبود شغل" تأثیر معناداری بر دیجیتالی‌سازی در این کسب‌و‌کارها در کشورهای موردمطالعه ندارند. از سوی دیگر، درحالی‌که پایداری به‌ طور مستقیم اثر مثبتی بر دیجیتالی‌سازی کسب‌و‌کارهای تثبیت‌شده در کشورهای منتخب منا دارد، اما وقتی با انگیزه‌ "ایجاد تغییر در جهان" و انگیزه "کسب ثروت یا درآمد بیشتر" تعامل می‌کند، این اثر به‌صورت کاهشی تعدیل می‌یابد. همچنین نتایج نشان داد که دو انگیزه"ایجاد تغییر در جهان" و "کسب ثروت یا درآمد بیشتر"، در ایران کمترین تأثیر و در قطر بیشترین تأثیر بر دیجیتالی‌سازی کسب‌و‌کارهای تثبیت شده، در مقایسه با عربستان (به‌عنوان مرجع) را دارند. نتیجه: نتایج این تحقیق نشان داد که کارآفرینان تثبیت شده منایی که انگیزه "ایجاد تغییر در جهان" دارند به سمت دیجیتالی‌سازی کسب‌وکارهایشان می‌روند. از طرف دیگر ازآنجاکه دیجیتالی‌سازی موجب بهبود کارایی، سودآوری و کاهش هزینه‌های عملیاتی کسب‌وکار می‌شود، بنابراین کارآفرینان تثبیت‌شده منایی با انگیزه "کسب ثروت و درآمد بیشتر"، اقدام به استفاده از فناوری‌های دیجیتالی در کسب‌و‌کارهایشان می‌کنند. اما واقعیت این است که کارآفرینان منایی الزاماً به هر قیمتی به دنبال به‌کارگیری فناوری‌های دیجیتال نیستند. مطابق پارادوکس گرایش به پایداری کشف شده به‌عنوان مهم‌ترین جنبه نوآوری این پژوهش، کارآفرینان منایی با انگیزه "ایجاد تغییر در جهان" و انگیزه "کسب ثروت یا درآمد بیشتر" که گرایش قوی‌تر به پایداری دارند، دیجیتالی‌سازی کمتری را در کسب‌و‌کارهایشان انجام می‌دهند. در واقع جنبه‌های منفی دیجیتالی‌سازی بیش از حد مانند افزایش مصرف انرژی و تولید پسماند‌های الکترونیکی باعث می‌شود که کارآفرینان" با انگیزه "ایجاد تغییر در جهان" و انگیزه "کسب ثروت یا درآمد بیشتر" که گرایش به پایداری قوی دارند، اقدام کمتری برای دیجیتالی‌سازی کسب‌و‌کارهایشان نمایند. از طرف دیگر نتایج این پژوهش نشان می‌دهد در مقایسه با کشور مرجع (عربستان)، میزان دیجیتالی‌سازی کسب‌وکارهای تثبیت‌شده در کشورهای ایران، تونس، مراکش، امارات و قطر کمتر است. برای نمونه سطح دیجیتالی‌سازی در ایران به طور قابل‌توجهی نسبت به کشور عربستان پایین‌تر است که نشان از چالشی جدی در فرهنگ‌سازی و زیرساخت دیجیتال در کشورمان دارد.باتوجه‌به نتایج فوق، پیشنهاد می‌شود سیاست شناسایی، حمایت و تشویق کارآفرینان منایی با انگیزه"ایجاد تغییر در جهان" و "کسب ثروت یا درآمد بیشتر" و آموزش کارآفرینی دیجیتال با رویکرد پایداری بیشتر موردتوجه سیاست‌گذاران توسعه کارآفرینی و مراکز نوآوری و دانشگاه‌ها قرار گیرد.