نگاهی جامعه‌شناختی به مفهوم تنظیم گری محیط‌زیست در پرتو اصول 8 و 50 قانون اساسی ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق عمومی دانشگاه تهران، پردیش کیش، کیش، ایران

2 دانشیار و عضو هیأت علمی گروه حقوق عمومی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.30465/scs.2023.46123.2751
چکیده

ازآنجاکه محیط‌زیست سازنده بستر و شالوده زیستی انسان و سایر موجودات زنده است، از اهمیت بنیادین و انکارناپذیر‌ی برخوردار است؛ اما علی‌رغم این جایگاه، توسعه صنعتی و فناورانه ی جهانی، به‌ویژه در دو قرن اخیر، سبب‌ساز تغییرات ناخواسته و اغلب ناخوشایند و تخریب محیط‌زیست در بسیاری از مناطق جهان شده است. ازاین‌رو بسیاری از دولت‌ها ناچار از تنظیم گری مستقیم و غیرمستقیم در حوزه حفاظت و بهبود محیط‌زیست هستند. در ایران نیز دولت با به‌کارگیری تنظیم گری حقوقی، تلاش دارد تا دشواره‌ها و چالش‌های محیط‌زیستی را حل کند و دستکم از پیشروی تخریب و فرسایش آن به مثابه یک پروبلماتیک اجتماعی جلوگیری کند؛ چنانکه اصل 50 قانون اساسی ایران نیز بر تنظیم گری محیط‌زیست تأکید دارد. مقاله پیش رو با بهره‌گیری از روش توصیفی و تحلیلی و با نگاهی جامعه شناختی، به بررسی نحوه تنظیم گری محیط‌زیست در پرتو اصل 8 و 50 قانون اساسی می‌پردازد. یافته‌های پژوهش حاضر نشان می‌دهد که با بهره‌گیری از ظرفیت‌های قانون موجود، باید رویکردی ترکیبی اتخاذ شود که از فواید و کارآمدی دیگر شیوه‌های تنظیم گری برای جبران نقصان‌ها و پر کردن خلأهای تک رویکردی بهره بگیرد.