روایت از آسیبهای اجتماعی در سینمای دهه ۷۰ ایران (مورد مطالعه فیلمهای دو زن و زیر پوست شهر)
نویسندگان
1 استادیار جامعه شناسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران ، ایران.
2 دانشیار بازنشسته جامعهشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری، جامعهشناسی فرهنگی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.
4 دانشیار جامعه شناسی، گروه جامعه شناسی ، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی
5 استادیار جامعهشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
doi
10.30465/scs.2023.45349.2730چکیده
پژوهش حاضر، روایت سینمای ایران از آسیبهای اجتماعی در دهه ۷۰ را با تحلیل فیلمهای دو زن و زیرپوست شهر مورد مطالعه قرار میدهد. روش تحقیق این پژوهش از نوع کیفی و از جنس تحقیقات توصیفی- اکتشافی است که برای پاسخ گفتن به پرسش خود سعی در ارایهی یک توصیف غلیظ از پدیده مورد مطالعه خود دارد. به منظور تجزیه و تحلیل دادهها از روش تحلیل گفتمان بهرهمند شدیم. به اینصورت که فیلمها را بر اساس روش تحلیل گفتمان «روث وداک» به ژانرها یا کارکردهای زبانی تقسیم کردیم و در هر کارکرد زبانی بنا بر روش تحلیل گفتمان «پلجی»، به هفت سوال مهم پاسخ دادیم. سپس جدولی از آسیبهای اجتماعی در هر فیلم ارایه شده است. در بخش نتیجهگیری نیز به ارایهی روایت از آسیبهای اجتماعی در فیلمهای دو زن و زیرپوست شهر بر مبنای بستر و شرایط جامعه ایران در دهه ۷۰ پرداختیم. مهمترین یافته پژوهش این است فیلمهای سینمایی دهه هفتاد (با مطالعه فیلمهای دو زن و زیرپوست شهر) آسیبهای اجتماعی رویارویی دو گفتمان سنتگرا و مدرنیته، مقاومت گفتمان پدرسالار/ مردسالار در برابر گفتمان زنان روشنفکر و خواهان آزادیهای اجتماعی، احساس شکاف طبقاتی میان اقشار مرفه و فقیر جامعه، عدم امکان تحرک اجتماعی و... را بازنمایی کردهاند.