بررسی چگونگی رابطه‌ بین شاخص قدرت و پدیده‌‌ی ادب زبانی در روند بازجویی به لحاظ زبان‌شناختی: رویکردی گفتمانی و حقوقی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد زبان‌شناسی همگانی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه پیام‌نور

2 استادیار زبان‌شناسی همگانی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه پیام‌نور

doi
10.22059/jolr.2018.65512
چکیده

تأثیر عامل قدرت در گفتمان دادگاه کیفری و روند بازجویی با عوامل زیادی همچون شرایط اختصاصی بافت موقعیتی جلسه بازجویی و تفاوت سطح اجتماعی بین بازجوی پلیس و متهم ظهور پیدا می‌کند. پژوهش حاضر درنظر دارد با استفاده از راهبردهای ادب براون و لوینسن (1987) به بررسی و توصیف نقش اصل ادب در روند بازجویی بپردازد. هدف پژوهش حاضر، تحلیل و توصیف رابطه‌ بین ابزار قدرت و پدیده‌ی ادب در پیشبرد روند بازجویی است؛ زیرا اصل ادب با روابط قدرت تنیده شده است. نمونه‌های مورد بررسی در پژوهش حاضر شامل یازده متن بازجویی به‌صورت شفاهی و مکتوب است که به روش تصادفی از بین پرونده‌‌های قضایی موجود در دادسرای عمومی و انقلاب استان بوشهر انتخاب گردیده است. نتایج به‌دست‌آمده نشان داد که با رعایت ادب (راهبردهای ادب براون و لوینسن (1987)) نمی‌توان مسیر بازجویی را به‌خوبی پیش برد؛ زیرا متهمان به‌دلیل نبودن فشار و تهدید از پاسخگویی به سؤال‌ها طفره می‌روند؛ ولی با اِعمال فشار و لحن تهدیدی که از نشانه‌های قدرت است، می‌توان مسیر بازجویی را به‌خوبی پیش برد.