اثربخشی آموزش مهارت‌های هوش هیجانی بر اشتیاق، فرسودگی و خودتنظیمی تحصیلی در دانش‌آموزان اهمال‌کار

نویسندگان

1 استادیار گروه روانشناسی تربیتی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران

2 دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی تربیتی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران

3 استاد گروه روانشناسی تربیتی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران

4 استادیار گروه روانشناسی تربیتی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران

doi
10.22084/j.psychogy.2021.23075.2254
چکیده

هدف: هیجانات تحصیلی و فرآیندهای خودتنظیمی در حوزه یادگیری تحت‌الشعاع مهارت‌های هوشی به‌ویژه هوش هیجانی و عاطفی قرار دارد و این تأثیرات در دانش‌آموزان اهمال‌کار از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. به همین جهت هدف از پژوهش حاضر، تعیین اثربخشی آموزش مهارت‌های هوش هیجانی بر اشتیاق، فرسودگی و خودتنظیمی تحصیلی دانش‌آموزان اهمال‌کار است.روش: روش پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون – پس‌آزمون با گروه کنترل است. جامعه آماری کلیه دانش‌آموزان پسر پایه سوم متوسطه در سال تحصیلی 1399-1398 شهرستان شبستر بودند. تعداد 30 نفر دانش‌آموز اهمال‌کار با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌طور تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. گروه آزمایش 9 جلسه، مهارت‌های هوش هیجانی را دریافت کردند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه‌های اشتیاق تحصیلی (فردریگز، بلومنفیلد و پاریس، 2004)، فرسودگی تحصیلی (برسو، 1997) و خودتنظیمی تحصیلی (بوفارد، وزیو و لاروشه، 1995) بود. برای تحلیل داده‌ها از تحلیل کوواریانس با نرم‌افزار SPSS22 استفاده شد.یافته‌ها: آموزش مهارت‌های هوش هیجانی بر کاهش فرسودگی تحصیلی با اندازه اثر 18/0 (در سطح 05/0p<)، بر افزایش اشتیاق تحصیلی با اندازۀ اثر 22/0 (در سطح 05/0p<) و بر خودتنظیمی تحصیلی دانش‌آموزان با اندازه اثر 23/0 (در سطح 05/0p<) اثربخش و معنادار بود.نتیجه‌گیری: فرسودگی، اشتیاق و خودتنظیمی تحصیلی دانش‌آموزان با به‌کارگیری مداخلات آموزشی به‌ویژه توانمندسازی مهارت‌های هیجانی قابل‌تغییر بوده و این مداخلات در عرصه‌های تحصیلی می‌تواند زمینه‌ساز بهزیستی روان‌شناختی دانش‌آموزان باشد.