فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شناسایی و مکان‌یابی سکونتگاه‌های باستانی یکی از مسائل کلیدی در باستان‌شناسی و مدیریت میراث فرهنگی است. یکی از مؤثرترین روش‌ها در این زمینه، تحلیل و مدل‌سازی ارتباط بین پارامترهای محیطی و مکان‌یابی سکونتگاه‌ها با بهره‌گیری از داده‌های مکانی و سامانه‌های اطلاعات جغرافیایی است. بر این اساس در این پژوهش بر مبنای پارامترهای محیطی، به شناسایی مناطق مستعد استقرار سکونتگاه‌های باستانی در شهرستان کهک پرداخته شده است. در این تحقیق از مدل رقومی ارتفاعی 30 متر SRTM، نقشه زمین‌شناسی 1:100000 و لایه سایت‌های باستانی شناسایی شده در منطقه به‌عنوان مهم‌ترین داده‌های تحقیق استفاده شده است. مهم‌ترین ابزارهای تحقیق، ArcGIS، TerrSet و SuperDecisions بوده است. همچنین در این تحقیق از مدل تلفیقی WLC-ANP به‌منظور شناسایی مناطق مستعد استقرار سکونتگاه‌های باستانی استفاده شده است. بر اساس نتایج بدست آمده، حدود 403 کیلومترمربع از وسعت شهرستان کهک (معادل 6/48 درصد) به دلیل نزدیکی به منابع آبی همچون رودخانه‌ها و چشمه‌ها، همچنین دارا بودن شرایط طبیعی مناسب نظیر ارتفاع و شیب کم، دارای پتانسیل بسیار زیادی برای استقرار سکونتگاه‌های انسانی در دوران باستان بوده است. تطابق بالای پراکنش سایت‌های باستانی شناسایی‌شده با کلاس‌های دارای پتانسیل بالا (بیش از 94 درصد در کلاس‌های "خیلی زیاد" و "زیاد")، بیانگر اعتبار و دقت بالای مدل به‌کاررفته در این مطالعه است. بنابراین، می‌توان این روش ارزیابی را ابزاری مؤثر در شناسایی نواحی مستعد برای پژوهش‌های باستان‌شناسی آتی در منطقه دانست.