فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تغییرات اقلیمی از مهم‌ترین چالش‌های قرن حاضر است که جوامع انسانی، به‌ویژه روستاها، را با تهدیداتی جدی مواجه کرده است. افزایش دما و تغییر الگوهای بارندگی، مستقیماً بر معیشت و پایداری جوامع محلی تأثیر می‌گذارند. در این راستا، تقویت تاب‌آوری اجتماعات محلی به‌ویژه با بهره‌گیری از رویکرد آینده‌پژوهی، ضرورتی حیاتی محسوب می‌شود. پژوهش حاضر با هدف شناسایی پیشران‌های کلیدی مؤثر بر افزایش تاب‌آوری روستاهای شهرستان مشهد در برابر تغییرات اقلیمی انجام شده است. این مطالعه از نوع کاربردی-توسعه‌ای و با ماهیت اکتشافی، با استفاده از روش آینده‌پژوهی تحلیلی-ساختاری صورت گرفته است. داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با ۱۹ نفر از خبرگان محلی با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند گردآوری و سپس با استفاده از نرم‌افزار Micmac و روش‌های پویش محیطی و تحلیل اثرات متقابل تحلیل شده‌اند. براساس نتایج به دست آمده 14عامل کلیدی سرمایه اجتماعی، افزایش دانش، آموزش و آگاهی از طریق توسعه فعالیت‌های آموزش، افزایش مشارکت و توسعه‌ی تشکل‌های مردمی و نهادهای محلی، افزایش درآمد و پس‌انداز، تنوع‌بخشی، حمایت از سرمایه‌گذاری و توسعه نظام‌های حمایتی، توسعه و تقویت زیرساخت‌های مناسب، رعایت ضوابط فنی، مدیریت بهینه منابع آب و خاک، استفاده از فناوری‌های نوین در مدیریت منابع، بسترسازی نهادی، مدیریت، مسئولیت‌پذیری و پاسخ‌گویی، ارائه تسهیلات و مشوق‌های فنی و مالی و تسهیل مقررات و شرایط دریافت و پرداخت وام‌ها، بیشترین نقش و تأثیر مثبت بر وضعیت آینده تاب‌آوری اجتماعات محلی شهرستان مشهد ایفا می‌کنند.