فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شرایط جغرافیایی، اقلیمی و فرهنگی متنوع و وجود منابع اولیۀ غنی، شرایط مناسبی برای رونق صنایع‌ دستی مختلف در قفقاز فراهم کرده بود. این صنعت پیوند عمیقی با فرهنگ و اجتماع داشت و جایگاه مهمی را در اقتصاد منطقه به خود اختصاص داده بود. هرچند شیوۀ مدیریت خانواده در این دوره دچار تغییرهای زیادی شد و نگاه استعمارگرایانۀ دولت روسیه بر اقتصاد منطقه در دوره‌های مختلف سایه افکنده بود، بیشتر اعضای یک خانوادۀ قفقازی به پشتوانۀ صنایع ‌دستی، نقش مهمی در تقویت اقتصاد خانواده و تضمین دوام و بقای آن داشتند. محصولات تولیدشده در این منطقه، بیشتر به مصرف داخلی می‌‌رسید و ‌غیر از محصولات ابریشمی و قالی، در اقتصاد و تجارت خارجی اهمیت زیادی نداشت. با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی در پی پاسخ این پرسش هستیم که صنایع‌ دستی در آخرین دهه­های روسیۀ تزاری، چه نقشی در اقتصاد خانوادۀ قفقازی داشت؟ در پاسخ این فرضیه مطرح می‌شود که با توجه به ساختار اجتماعی، تنوع آب‌وهوایی، مواد خام در دسترس و شرایط سیاسی ایجادشده در قفقاز زیر سلطۀ روسیه، صنایع دستی با گسترش روحیۀ مشارکت‌پذیری اعضای خانواده و بالابردن سطح اشتغال و افزایش درآمد سرانه، بخش قابل توجهی از بار اقتصادی منطقه را بر دوش می‌کشید. این نوشتار با روش کیفی مبتنی بر تحلیل محتوا و ابزار آن داده‌های تاریخی تنظیم شده است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد صنایع ‌دستی در زندگی مردم قفقاز جنوبی بیشتر از قفقاز شمالی تأثیر داشت و نزدیک به ۳۰ درصد درآمد سالانۀ یک خانواده را تشکیل می‌داد.