سیاستهای روسیۀ تزاری در حوزۀ زنان و خانواده در آسیای مرکزی
نویسندگان
1 استادیار، گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و زبانهای خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
2 استادیار، گروه زبان روسی، دانشکده ادبیات و زبانهای خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
10.22059/jcep.2023.348886.450101چکیده
آسیایمرکزی در قرن19 زیر سیطرۀ روسیۀ تزاری درآمد. در نیم قرن غلبۀ روسیة پیشاشوروی بر این سرزمین، سیاست روسیسازی به منظور سازگاری متصرفات جدید با امپراتوری، در حوزههای گوناگون سیاسی، فرهنگی و اجتماعی اجرا شد. آنچه در جنبههای گوناگون تغییر، به عنوان یک ابهام مطرح میشود، نبود تغییر معنادار زندگی زنان و مناسبات نهاد خانواده در این دوران است. پرسش نویسندگان این است که: چرا با وجود تغییرهای گسترده در این دوره، زندگی زنان و مناسبات نهاد خانواده ثبات نسبی داشت؟ فرضیۀ پژوهش این است که امپراتوری تزاری بهعنوان یک قدرت شرقی، دیرهنگام زیر تأثیر جریان نوگرایی غربی قرار گرفت و بهدلیل تداوم مؤلفههای فرهنگی جهان سنّت، در جامعۀ خود نیز در حوزۀ زنان متفاوت از اروپا رفتار کرده است. برای یافتن پاسخ، ضمن یافتن شاخصهای شکلگرفتن یا شکلنگرفتن تغییر از نظریۀ «تغییر اجتماعی گی روشه»، روش پژوهش کیفی انتخاب شد؛ با استفاد از این روش، با بهرهگیری از رویکرد تحلیل تاریخی و با شیوۀ گردآوری دادهها از اسناد تاریخی، پاسخ مسأله را در مؤلّفههای فرهنگی و تمدّنی روسیه جستوجو کردیم. آنچه در نتیجۀ این پژوهش به پاسخ آغازین و فرضیه افزوده شد این است که غلبة گفتمان سنّتی نسبت به زنان و واگرایی دو جریان غربگرا و اسلاوگرا موجب ناهماهنگی شده بود. بنابراین برخلاف دیگر زمینهها در این بخش تغییرهای پایدار و گسترده رخ نداد.