فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آیین وطن آبی را نخستین‌‌‌‌‌‌‌بار در سال ۲۰۰۶ جم گوردنیز، نظامی بازنشستۀ نیروی دریایی ترکیه مطرح کرد، اما توجه چندانی را به خود جلب نکرد. اما در سال‌های اخیر با توجه به نیازهای جدید و تغییرهای ایجادشده در سیاست خارجی ترکیه، وطن آبی توانسته جنبۀ عملی‌تری به خود بگیرد. در این نوشتار به‌دنبال پاسخ این پرسش هستیم که: وطن آبی با توجه به پیشینه و هدف‌هایش چه پیامدهایی برای ایران می­تواند داشته باشد؟ پس از بررسی پیشینۀ پژوهش و با استفاده از روش روندپژوهی و همچنین خوانشی نوین از ژئوپلیتیک، می‌کوشیم به این پرسش پاسخ دهیم. گسترش حضور در شرق مدیترانه به همراه استفاده از همۀ امکانات موجود در این منطقه، بهره‌برداری از منابع انرژی حوزۀ لوانت و تبدیل‌شدن ترکیه به هاب انرژی و مسیر حمل‌ونقل از هدف‌های اصلی وطن آبی است. با توجه به این هدف‌ها پیامدهای این آیین برای ایران را می‌توان در دو حوزه در نظر گرفت. در حوزۀ سیاسی و نظامی افزایش حضور ترکیه در شرق مدیترانه به‌ویژه در لبنان می‌تواند تنش‌ها میان دو کشور را افزایش دهد که با توجه به تعدد و پیوستگی نقاط تقابل ترکیه و ایران در منطقه، درگیری‌ها به‌راحتی می‌تواند به نقاط دیگر سرریز کند یا از آن‌ها تأثیر پذیرد. در حوزۀ انرژی نیز تبدیل ترکیه به هاب انرژی، هم می‌تواند فرصتی برای صادرات گاز ایران به اروپا باشد و هم می‌تواند سبب حذف این کشور از راه‌گذرهای بین‌المللی آینده شود.