تحلیل فضایی عرصه‏ های مد در فضاهای شهری؛ نگاهی بر توزیع و استمرار فعالیت آرایشگاه های زنانه در منطقه9شهر مشهد

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

doi
10.22034/grd.2024.21562.1616
چکیده

امروزه موضوعات گوناگونی فضای شهرها را متاثر از خود کرده است. مُد و ابعاد مکانی آن ازجمله این مسائل است. دراین ‏راستا مطالعه حاضر برآن است تا نحوه شیوع و الگوی انتشار آرایشگاه‌های زنانه(بعنوان یکی ازمصادیق‏ مد)را در منطقه۹شهرمشهد مورد بررسی قرار دهد. مطالعه از نوع توصیفی-تحلیلی، جامعه آماری کلیه آرایشگاه‌های منطقه۹(شامل۱۲۳۷ آرایشگاه)و متغیرهای تحقیق نیز شامل موقعیت مطلق و نسبی، سال‏ تاسیس ومدت زمان فعالیت هر آرایشگاه(بر حسب موقعیت جغرافیایی)، جمعیت محدوده و قیمت زمین-اجاره بوده‏ است. در گام اول ازطریق مطالعات اسنادی، مفاهیم و نظریات مربوط به انتشار فضایی جمع‏ آوری ومدل مفهومی‏ تحقیق تدوین ‏گردید. در گام بعد ضمن جمع‏ آوری اطلاعات یکایک آرایشگاه‌ها، اقدام به تشکیل پایگاه اطلاعات مکانی درمحیطARC-GISگردید. در این پایگاه موقعیت کلیه آرایشگاه‌ها بر روی نقشه شهر مشهد مشخص شد. همچنین با بهره‌گیری از لایه‌های جمعیت و فضایی‌سازی قیمت زمین-اجاره واستفاده از مدل‌های تحلیل ‏فضایی(نظیر مکعب‏ زمانی-فضایی، نقاط‏ داغ-سرد، مرکزثقل و جهت ‏پراکنش) و مدلهای آماری(نظیراسکاتر و ضریب همبستگی) اقدام به تحلیل موضوع شد. نتایج نشان داد درمدت موردبررسی،۵۹% از آرایشگاه ها(با میانگین فعالیت2.3سال)تعطیل شده‌اند. معیارهای مرتبط با ثبات آرایشگاه ها نشان داد که شاخص جمعیت(بصورت مطلق) و قیمت ‏زمین(بصورت نسبی) تاثیر چشمگیری در تداوم فعالیت آنها ندارد در حالیکه تعداد آرایشگاه‌ها در یک موقعیت(آستانه ‏حضور)، ارتباط بیشتری با پایداری آنها دارد. درمجموع محلات چهارچشمه، هنرستان، سرافرازان و رضاشهر پایدارترین محدوده‌ها جهت فعالیت آرایشگاه‌ها شناسایی گردید نتایج تکمیلی نشان داد که انتشار آرایشگاه‌ها درفضا درسه مرحله رخ می‏دهد که دراثنای آن، رویکرد آرایشگاه‌ها از الگوی دسترسی برای همگان به سمت تمایل به موقعیت‌های خاص درحال‏ تغییر است. به نظرمی ‏رسد «برندشدن» نقش مهمی در این تغییر دارد.