فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در ادبیات حقوقی ما، به تحلیل موافقت­نامۀ موقت تشکیل منطقۀ آزاد تجاری میان ایران و اتحادیۀ اقتصادی اوراسیایی (سال 1398) و موافقت‌نامۀ دائم (سال 1401)، به‌ویژه از زاویۀ سازگاری‌سنجی آن با اصول حقوقی حاکم بر تنظیم موافقت‌نامه‌ها پرداخته نشده است؛ بنابراین در این نوشتار به‌منظور رفع نسبی این خلأ پژوهشی و به‌واسطۀ اهمیت کاربردی موضوع، به‌دنبال پاسخ این پرسش هستیم که موافقت‌نامه‌های مورد بحث، تا چه اندازه با اصول حقوقی حاکم بر تنظیم موافقت‌نامه‌های منطقه‌ای و بین‌المللی سازگار است؟ در پاسخ این فرضیه مطرح می‌شود که از میان اصول برگزیدۀ نوشتار، برخی اصول به‌طور نسبی رعایت شده‌اند، ولی به برخی اصول به‌طور کامل توجه نشده است. مهم‌ترین دستاورد نوشتار این است که از میان اصول برگزیدۀ نوشتار، به اصل توجه به معیارهای‌های بین‌المللی به‌طور نسبی توجه شده است، ولی اصول سازگاری، انجام تعهد و اصل یکپارچگی موافقت‌نامه، در موارد بسیاری نادیده گرفته شده‌اند. این موضوع ممکن است سبب پیدایش چالش‌های حقوقی بسیار و بروز آثار منفی بر همکاری ایران با اعضا شود. این نوشتار، با روش کیفی در دو بخش ارائه می‌شود: در بخش نخست، مفهوم‌­ها و مبانی موضوع و در بخش دوم، اصول کلی حاکم بر تنظیم موافقت‌نامه‌های منطقه‌ای و بین‌المللی و میزان رعایت آن در موافقت‌نامۀ تشکیل منطقۀ آزاد تجاری مورد نظر، معرفی و نقد شده است. در پایان، راه­کارها و توصیه‌های سیاستی کاربردی به گروه‌های بهره‌بردار از این نوشتار پیشنهاد می‌شود.