فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از مهم‌‌ترین پیامدهای تغییر اقلیم، مخاطره خشکسالی است که پدیده‌‌ای پیچیده، به ویژه برای کشاورزان دارای سیستم کشت دیم می‌‌باشد. با توجه به اهمیت کشاورزی در استان زنجان، شدت اثرات پدیده خشکسالی نیز نمود بیشتری یافته و ضرورت پرداختن به بحث تاب‌‌آوری سکونتگاه‌‌های روستایی در برابر خشکسالی بیشتر نمود می‌‌یابد. هدف از انجام این پژوهش شناسایی عوامل مؤثر بر تاب‌آوری سکونتگاه‌های روستایی در محدوده مورد مطالعه می‌باشد. تحقیق حاضر از نظر نوع کاربردی و از نظر ماهیت و روش توصیفی- تحلیلی است. روش گردآوری اطلاعات، کتابخانه‌ای و میدانی (مشاهده و پرسشنامه و مصاحبه) است. برای تحلیل مطلوبیت وضعیت تاب‌‌آوری سکونتگاه‌‌های روستایی محدوده مورد مطالعه از آزمون تی تک‌‌نمونه‌‌ای و در راستای ارزیابی نقش ابعاد سه‌‌گانه (اقتصادی، اجتماعی و محیطی- کالبدی) بر تاب‌‌آوری سکونتگاه‌‌های روستایی در برابر خشکسالی نیز از آزمون همبستگی موران استفاده شد. یافته‌‌های تحلیل مطلوبیت وضعیت تاب‌‌آوری سکونتگاه‌‌های روستایی نشان داد که تمامی ابعاد (اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، مدیریتی، نهادی و قانونی و محیطی- کالبدی) در وضعیت نامطلوبی قرار دارند. بُعد اقتصادی با آماره تی 894/109- نامطلوب‌‌ترین بُعد می‌‌باشد. از بین شاخص‌های اقتصادی میانگین اراضی آبی (183/0 R2=) و سرانه دام بزرگ (156/0 R2=)، از بین شاخص‌های اجتماعی، بعد خانوار (210/0 R2=) و پوشش تحصیلی مقطع اول (056/0 R2=) و از بین شاخص‌های محیطی- کالبدی، تراکم نفر در اتاق (217/0 R2=) و درصد چاه کشاورزی مجاز (182/0 R2=) بیشترین تأثیر را در افزایش سطح تاب‌‌آوری سکونتگاه‌‌های روستایی در برابر خشکسالی داشته‌اند.