روابط چین و روسیه در حوزۀ انرژی: از همکاری ناپایدار تا همکاری راهبردی
نویسندگان
1 استادیار، گروه مطالعات منطقهای، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانش آموختۀ دکتری مطالعات منطقهای،دانشکده حقوق و علوم سیاسی ، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22059/jcep.2022.338220.450053چکیده
پس از بحران اوکراین در سال 2014 و ایجاد گرایش شرقی در سیاست روسیه، همکاری با چین افزایش یافت. این موضوع در حوزۀ انرژی از یک همکاری ناپایدار پیش از بحران، به مشارکت راهبردی رسیده است. مسئله این است که ادعای راهبردیبودن، چگونه و با چه سازوکارهایی درکپذیر خواهد بود و آیا این مشارکت راهبردی ادامه خواهد یافت و چه پیامدهایی در پی دارد؟ در این نوشتار بهدنبال پاسخ این پرسش هستیم که چگونه مشارکت راهبردی روسیه و چین در حوزۀ انرژی در سالهای اخیر عملیاتی شده است؟ در پاسخ این فرضیه مطرح میشود که پیشرفت همکاریهای دوجانبه در حوزۀ انرژی و تقویت رویکرد نگاه به شرق در راهبرد انرژی روسیه، رویکرد چین برای تنوع و امنیت انرژی، ایجاد قراردادهای بلندمدت، خطوط انتقال و سرمایهگذاریها، مشارکت راهبردی دو کشور را عملیاتی کرده است. روش در این نوشتار کیفی و با استفاده از رویکرد تحلیلی - تبیینی است. در این مطالعه از متنها، گزارشها و سندها مربوط به انرژی دو کشور و سازوکارهای عملیاتیکردن راهبرد انرژی آنها بهره گرفته و از نظریۀ واقعگرایی نوکلاسیک و ارزیابی عوامل در سطح سیستم و همسطح واحد و نیز ژئوپلیتیک انرژی استفاده میکنیم. یافتههای این نوشتار نشان میدهد که روسیه و چین به پیشبرد بیشتر گسترش تجارت انرژی ادامه داده، میتوانند به ابزارهای بیشتری برای ارتقای دستورکار خود در ایجاد تعادل با ایالات متحد و نیز الگوی مطلوب چندقطبی در جهان دسترسی پیدا کنند.
