پویایی دروننهادی و تأثیر آن بر دیپلماسی راه دوم میان ایالات متحد آمریکا و روسیه
نویسندگان
1 استادیار گروه مطالعات منطقه ای، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانش آموختۀدکتری روابط بینالملل، پردیس بینالملل کیش، دانشگاه تهران، کیش، ایران
doi
10.22059/jcep.2022.346775.450092چکیده
روابط ایالات متحد آمریکا و فدراسیون روسیه در دوران جنگ سرد و پس از آن همواره از دشمنی آشکار تا رقابت در نوسان بوده است. چه در دوران جنگ سرد و چه در دورۀ پس از آن، فرایندهای دیپلماسی راه دوم بهعنوان سازوکاری سازمانیافته و نهادینه، مکمل دیپلماسی رسمی دو کشور بوده است. در این نوشتار بهدنبال پاسخ این پرسش هستیم که عوامل نهادی داخلی چگونه به پیگیری دیپلماسی راه دوم در تحقق منافع آمریکا و روسیه در دوران جنگ سرد و پس از آن منجر شده است؟ در پاسخ این فرضیه مطرح میشود که در سازگاری با مسیر تاریخی طیشده در دوران جنگ سرد، لزوم تأمین منافع راهبردی و پایدار هر کشور، استفاده از نهادهایی با ارتباطات گسترده با دولت و روابط شکلگرفته در فرایندهای غیررسمی، موجب تداوم این مسیر از دیپلماسی در روابط آمریکا و روسیه شده است. برای آزمون این فرضیه از نظریۀ نهادگرایی تاریخی و بهطور مشخص عنصر «همپایانی» بهره گرفتهایم. در این زمینه، برای بررسی عوامل یکسانی که برایند مشابهی را در دو دورۀ متفاوت ایجاد کرده است؛ از روش تاریخی ـ تطبیقی بر مبنای مقایسۀ دو دورۀ زمانی جنگ سرد و دوران پس از آن استفاده کردهایم. یافتههای پژوهش نشان میدهد که تداوم الگوی نهادی در هر دو دوره، مشترک است، ولی تغییر در سطح منافع و ورود نهادهایی با فاصلۀ زیاد از مراکز قدرت، موجب کاهش تأثیرگذاری این فرایندها بر جریانهای رسمی در دورۀ متأخر شده است. هرچند که کمیت مسیرها و نهادهای دخالتکننده افزایش آشکاری داشته است.
