ارزیابی و تحلیل مؤلفه های مؤثر بر توسعه درونی بافت های فرسوده شهر زاهدان

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

2 استادیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

3 دکترای جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان. ایران.

doi
10.22034/grd.2025.22137.1634
چکیده

پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی- توسعه‌ای و از نظر ماهیت و روش، توصیفی- تحلیلی می‌باشد. جامعه آماری شامل متخصصین حوزه مربوطه (شهرداری، بنیاد مسکن و راه و شهرسازی) می‌باشد که به روش دلفی دومرحله‌ای 30 نفر از آن‌ها به‌عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. اطلاعات مورد نیاز از طریق مطالعات کتابخانه، اسنادی و میدانی گردآوری شده است. جهت تحلیل اطلاعات از آزمون‌های آماری تی تک‌نمونه‌ای، رگرسیون و SWARA استفاده شده است. نتایج حاصل نتایج حاصل از آزمون تی تک‌نمونه‌ای نشان می‌دهد که توسعه درونی بافت‌‌های فرسوده شهر زاهدان دارای میانگین 2/45 می‌باشد که از حد مبنای (3) پایین‌تر است. بنابراین توسعه درونی بافت-های فرسوده شهر زاهدان دارای وضعیت مناسب و مطلوب نمی‌باشد. نتایج رگرسیون نشان می‌دهد که از بین ابعاد مؤثر بر توسعه درونی بافت های فرسوده شهر زاهدان، بعد اجتماعی بامقدار ضریب بتای 0/544 دارای بیشترین تأثیر و بعد دسترسی با مقدار بتای 0/224 درای کمترین تأثیر می‌باشد. نتایج تکنیک تصمیم‌گیری سوارا حاکی از آن است از بین ابعاد توسعه درونی، بعد اقتصادی با وزن نهایی 0/237 در رتبه اول، کالبدی با0/202در رتبه دوم، دسترسی با 0/173در رتبه سوم، اجتماعی با 0/149 در رتبه چهارم، زیست‌محیطی با 0/128 در رتبه پنجم و نهایتاً بعد اداری –قانونی با وزن نهائی 0/111 در رتبه آخر قرار گرفته است. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت ظرفیت‌های توسعه درونی بافت‌های فرسوده شهر زاهدان از منظر اجتماعی، دسترسی، کالبدی، زیست‌محیطی و ... نیازمند تدوین قوانین، ضوابط، استانداردها، تسهیلات و اعتبارات است تا بتوان کیفیت مسکن را بهبود بخشید.