بررسی تفصیل مسافرت کاپیتان اطراس به سمت قطب شمالی با رویکرد تاریخ‌گرایی نوین

نویسندگان

1 دانشگاه گیلان

doi
10.48308/hlit.2015.102580
چکیده

تفصیل مسافرت کابیتان اطراس به سمت قطب شمالی در سنه ی 1860مسیحی ترجمه­ی محمد حسن خان صنیع­الدوله (اعتمادالسلطنه) است از قسمت اول رمان ژول ورن به نام   Les Aventures du Capitaine Hatteras [1864] که از 11محرم 1288هجری قمری در شماره­ی اول «روزنامه ایران» به صورت پاورقی چاپ شده و در صدوسی­ودومین شماره به پایان رسیده است. از آن­جا که روزنامه­ی ایران ارگان رسمی دولت ایران در آن زمان به حساب می­آید، نوشتار حاضر در پی آن است روابط قدرت را در متن اثر ادبی پیش­گفته مشخص سازد و بازخورد انتشار آن را در بافت غیرزبانیِ نهادِ قدرت و روزنامه­ی ایران نشان دهد. از همین روست که نویسندگان با اتخاذ رویکرد تاریخ­گرایی نوین[i] می­کوشند پاسخی برای این پرسش بیابند که رمان تفصیل مسافرت کابیتان اطراس به سمت قطب شمالی در سنه ی 1860مسیحی چگونه در قالب گفتمان حاکم زمان خود جای می­گیرد و با چه تمهیدی از متن اثر فراتر رفته لایه­های پنهان قدرت را بازمی­نمایاند. در نگاهی کلی فرض بر این است که ابتدا نخبگان جامعه گونه­ی علمی-تخیلی را از میان سایر گونه­های ادبیات داستانی برای روایت داستان برمی­گزیند اما به­تدریج با پیش­روی داستان ساخت سنتی قدرت، گرایش علمی-تخیلی پیشین را به گونه­ی تاریخی-عینی معهودِ گذشته فرو می­کاهد. [i].  New Histoisism