رابطه علی سیستم فعال‌ساز رفتاری و بازداری رفتاری با گرایش به رفتار رانندگی خطرناک با میانجی‌گری ادراک خطر در رانندگی و سبک‌های تصمیم‌گیری در رانندگان شهر اهواز

نویسندگان

1 دانشیار گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

doi
چکیده

این پژوهش با بررسی رابطه بین سیستم فعال‌ساز رفتاری و بازداری رفتاری با رفتار رانندگی خطرناک با میانجی‌گری ادراک خطر در رانندگی و سبک‌های تصمیم‌گیری در رانندگان شهر اهواز انجام شده است. این پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی-رابطه علی می‌باشد. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل تمامی رانندگان شهر اهواز در سال 1397 بود که از میان آن‌ها 250 نفر با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی چندمرحله‌ای به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. برای تحلیل داده‌ها از روش معادلات ساختاری با استفاده از نرم‌افزارهایSPSS و AMOS استفاده شد. به منظور جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه‌های سبک‌های تصمیم‌گیری (اسکات و بروس، 1995)، ادراک خطر در رانندگی (هربرک و گلدون، 2013)، رفتار رانندگی خطرناک (هربرک و گلدون، 2013) و سیستم بازداری و فعال‌سازی رفتاری (BIS/BAS) (کارور و وایت، 1994) استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که مسیر مستقیم سیستم بازداری رفتاری با ادراک خطر در رانندگی و رفتار رانندگی خطرناک معنی‌دار نشد. اما دیگر مسیرهای مستقیم دیگر رابطه معنی‌داری با رفتار رانندگی خطرناک داشتند. همچنین نتایج تحلیل بوت‌استراپ برای بررسی فرضیه‌های غیرمستقیم نشان داد که ادراک خطر و سبک‌های تصمیم‌گیری (وابسته و آنی) توانستند نقش میانجی‌گری را بین سیستم فعال‌ساز رفتاری و بازداری رفتاری با رفتار رانندگی خطرناک ایفا کنند.