فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جمهوری آذربایجان و ارمنستان در شمال غربی ایران از ظرفیت‌‌های مناسب اقتصادی و حمل‌ونقلی برای تعامل با کشور ما برخوردارند. اما تنش و منازعه میان باکو و ایروان در سه دهۀ گذشته سبب ایجاد نوسان‌‌هایی در رابطۀ تهران با دو همسایۀ شمالی شده است. از سویی، حضور قدرت‌‌های رقیب در قفقازجنوبی نه تنها سبب ایجاد نگرانی‌‌های امنیتی و ژئوپلیتیکی برای ایران شده است، بلکه ضرورت بهره‌‌برداری از فرصت‌‌های موجود را برای ایران دوچندان کرده است. به همین منظور دولت یازدهم و دوازدهم با نگاهی عمل‌گرایانه، هم‌زمان در پی مهار تهدیدهای ژئوپلیتیکی و تقویت فرصت‌‌های اقتصادی ناشی از همسایگی با این دو کشور بوده است. این پرسش مطرح است که دولت حسن روحانی در مورد جمهوری آذربایجان و ارمنستان چه رویکردی داشته است؟ پاسخ به این پرسش نیازمند چارچوب مفهومی ویژه‌ای است که با توجه به نگرانی‌‌های ژئوپلیتیکی، ابعاد ژئواکونومی مسئله را نیز مورد توجه قرار ‌‌دهد. با این هدف با استفاده از روش پدیدارشناسی و در قالب مفهوم «ژئوپلی‌نومی» استدلال شده است که تهران برای حفظ توازن ژئوپلیتیکی، رابطه با باکو و ایروان را در حد قابلیت‌‌های موجود افزایش داده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که جایگاه ژئواکونومیک برتر جمهوری آذربایجان سبب افزایش وزن این کشور نسبت به ارمنستان به‌ویژه در جنبه‌های اقتصادی روابط با ایران (2013 تا 2021) شده است. این نوشتار با استفاده از داده‌‌های کمی و کیفی نوشته شده است.