ارزیابی چارچوب تابآوری معیشتی در برابر تغییرات اقلیمی (محدوده مورد مطالعه: روستاهای منطقه گردشگری سامان)
نویسندگان
1 گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان
2 عضو هیات علمی دانشگاه زنجان
3 گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان
4 گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی ، دانشگاه زنجان
doi
10.22034/grd.2024.20259.1583چکیده
با افزایش پدیده تغییر اقلیم، فعالیتهای معیشتی روستایی که مستقیماً به منابع طبیعی مانند کشاورزی، زمین، آب و جنگلها وابسته است، در سطح جهانی تحت تأثیر نامطلوب قرار گرفته است. از این رو پژوهش حاضر به ارزیابی چارچوب تابآوری معیشت در برابر تغییرات اقلیمی در روستاهای گردشگری شهرستان سامان پرداخته است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و بر اساس روش، توصیفی- تحلیلی میباشد. در این راستا از روش پیمایشی با به کارگیری پرسشنامه استفاده شده است. جامعة آماری این تحقیق، خانوارهای 23 روستای شهرستان سامان است. حجم نمونه 354 خانوار از میان 11 روستای منتخب گردشگری است که با نسبت جمعیت هر روستا و با روش نمونهگیری تصادفی ساده انتخاب شدند. روش تجزیه و تحلیل دادهها آزمونهای میانگین، T تست تک نمونهای و آنوا در نرم افزار SPSS بوده است. نتایج نشان داده است تابآوری معیشت روستاهای مورد مطالعه در شهرستان سامان بسیار نوسان داشته است اما به طور کلی در اکثر شاخصها مردم محلی رضایت بسیار پایینی را نشان دادهاند. تنها شاخص «ظرفیت تحمل» که با استفاده از سرمایههای معیشتی سنجیده شده است از نظر 4 مؤلفه اصلی تابآوری معیشتی به طور قابل توجهی بالاتر از «خودسازماندهی»، «ظرفیت یادگیری» و «تنوع» بود که سرمایه اجتماعی مهمترین مؤلفه فرعی «ظرفیت تحمل» است. بنابراین نتیجه کلی از ارزیابی تابآوری معیشتی در روستاهای شهرستان سامان نشان میدهد علیرغم وجود سرمایههای با اهمیتی چون سرمایه اجتماعی، انسانی و محیطی وضعیت دیگر شاخصهای تابآوری معیشت در وضعیت مطلوبی قرار ندارد.