فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در سال‌های اخیر برنامۀ استقرار سیستم دفاع موشکی روسیه نه در قالب برنامه‌ای تاکتیکی، بلکه مانند برنامه‌ای راهبردی ارتقا یافته است. این برنامه شامل توسعۀ ابزارهای شناسایی، رهگیری و هشدار زودهنگام و استقرار آن‌ها در مناطق راهبردی در قلمرو روسیه و برخی کشورهای متحد آن است. این پرسش مطرح است که چرا روسیه اقدام به توسعه و استقرار سامانه‌های دفاع موشکی کرده است؟ در دسته‌بندی کلان، این نوشتار از دستۀ پژوهش‌های کیفی است که در ارائۀ داده‌های مربوط به سامانه‌های دفاع موشکی به روش تاریخی و زمینۀ آزمون فرضیه به روش تجربی انجام شده است. در قالب این روش، در این نوشتار به سخنان مقام‌های روس و بررسی اسناد سیاست خارجی و امنیتی روسیه و هم‌زمانی این برنامه نیز توجه کرده‌ایم. فرضیۀ نوشتار این است که تلاش غرب برای استقرار سپر دفاع موشکی موجب شد رهبران روسیه احساس تهدید کنند و امنیت و جایگاه بین‌المللی کشورشان را به‌عنوان یک قدرت بزرگ و یکی از دو کانون اصلی قدرت نظامی در خطر ببینند. در نتیجه، سامانه­های دفاع موشکی خود را از نظر کیفی ارتقا دادند و در مناطق راهبردی مستقر کردند. در این نوشتار دریافتیم بین این سه متغیر، استقرار سپر دفاع موشکی غرب، ادراک رهبران روسیه و استقرار سیستم دفاع موشکی روسیه، رابطۀ معناداری وجود دارد. افزون بر آن، استقرار نیروهای تهاجمی آمریکا در اروپا که در پی خروج واشینگتن از پیمان کنترل تسلیحات پدید آمد نیز در پیدایش چنین رویکردی مؤثر بوده است. همچنین یافته­های نوشتار نشان می‌دهد که هم سطح فناوری سامانه‌های دفاع موشکی روسیه به‌نسبت نمونۀ غربی آن پایین‌تر است و هم قلمرو پوشش آن‌ها محدودتر است.