ارزیابی تاب آوری کلانشهر اصفهان در برابر خشکسالی و کمبود آب در بازه ده سال اخیر
نویسندگان
1 کارشناس ارشد برنامهریزی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران.
2 دانشیار برنامهریزی شهری و منطقهای، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22034/grd.2024.21467.1611چکیده
با تغییرات آبوهوایی، مخاطرات طبیعی خطیری نظیر خشکسالی و تنشهای آبی گریبانگیر شهرها شدهاند. به طوری که وقوع مکرر خشکسالیها مانع توسعه پایدار شهری شدهاند. درکنار این چالش، رویکرد نوین "تابآوری شهری در برابر خشکسالی" به مدیران شهری کمک میکند تا میزان سازگاری شهرها با تنشهای محیطی را اندازهگیری کنند. از اینرو هدف کلی این مطالعه ارزیابی تابآوری کلانشهر اصفهان در برابر خشکسالی با استفاده از چارچوبی است که ابعاد و سنجههای اقتصادی، اجتماعی، زیستمحیطی و نهادی را ادغام میکند. نوع پژوهش کاربردی و روش بررسی آن توصیفی-تحلیلی است. ابتدا فهرستی از سنجهها و متغیرها بر اساس مطالعات اسنادی-کتابخانهای تدوین شد. سپس تابآوری کلانشهر اصفهان از سال 1390 الی 1400 در برابر خشکسالی توسط 22 سنجه و 31 متغیر مورد ارزیابی قرار گرفت. در ادامه به منظور تعیین میزان اهمیت هر سنجه یا متغیر از روش تلفیق سوارا بهره گرفته شد. یافتهها گویای آن است که تابآوری کلانشهر اصفهان در سالهای 1390، 1391، 1394، 1397، 1398 و 1400 در برابر خشکسالی و کمبود آب افزایش (امتیازها نزدیک به عدد یک و بین 43/0-51/0) اما در سالهای 1392، 1393، 1395، 1396 و 1399 کاهش یافته (امتیازها نزدیک به عدد صفر و بین 32/0-42/0) است. به طور کلی میزان تابآوری کلانشهر اصفهان طی دهه 1400-1390 در برابر خشکسالی در وضعیت مطلوبی قرار نداشته و شهر اصفهان نیازمند تهیه واکنشها و اقدامات متقابلی است که اثرات و پیامدهای خشکسالی را کاهش دهد. چنانچه این مهم به وقوع نپیوندد، جامعه شهری اصفهان زیر بار آسیبهای ناشی از خشکسالی و کمبود آب کمر خم میکند.