تحلیل رمز عملیاتی و درک ویژگی‌های روان‌شناختی- سیاسی شخصیت پوتین

نویسندگان

1 دانشیار، گروه علوم سیاسی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران

doi
10.22059/jcep.2023.347347.450094
چکیده

درک ویژگی‌های شخصیتی رهبران سیاسی و شیوۀ شکل‌گیری ادراک‌ها و تصورهای آن‌ها از سیاست از موضوع‌های محوری در رشتة روان‌شناسی سیاسی است. اینکه چگونه متأثر از زمینه‌های خلقی- روانی در سطح فردی و عوامل و موقعیتی- ساختاری، کنش‌های ویژه‌ای را انجام می‌دهند، تصمیم‌هایی گرفته می‌شود و چرا گزینۀ «الف» را به‌جای گزینة «ب» برمی‌گزینند. پرداختن به موضوع این نوشتار از این نظر ضرورت دارد که می‌تواند زمینۀ تحلیل شخصیت، درک نگرش‌ها و رفتارها و پیش‌بینی‌پذیرکردن نسبی عرصة سیاست را فراهم کند. روش تحلیل رمز عملیاتی، یکی از پرکاربردترین فن‌ها برای درک و تحلیل روشمند سرشت شخصیت سیاسی و فهم نگرش‌ها، باورها و اقدام‌های آن‌ها با توجه به ویژگی‌های روان‌شناختی افراد، هم‌زمان با توجه به موقعیت است. پرسش اصلی نوشتار این است که پوتین سرشت سیاست را چگونه درک می‌کند و در مورد کاربست قدرت در امور انسانی چه می‌داند، چه احساسی دارد و چه می‌خواهد؟ محور اصلی بحث این است که چگونه باورها به «بازنمایی ذهنی واقعیت» می‌پردازند و با شکل‌دادن به ادراک رهبران، فرایندهای تصمیم‌گیری را ممکن می‌کنند. در این نوشتار تلاش می‌کنیم ضمن معرفی روش تحلیل رمز عملیاتی، جنبه­ها و سرشت تحلیلی آن در مورد شخصیت ولادیمیر ولادیمیرویچ پوتین در قالب درک باورهای فلسفی و ابزاری او را بررسی و نقد کنیم. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که پوتین باید به‌عنوان یک فرصت‌طلب و نه یک راهبردساز بزرگ دیده شود که هرچند در طراحی راه‌کار‌ها خوب است، اما هیچ راهبردی در این میان وجود ندارد و در درازمدت نمی‌تواند موفق باشد.