آشکارسازی مناطق برداشت، انتقال و رسوبگذاری عرصه میراث جهانی بیابان لوت در بازه زمانی 2019 تا 2020
نویسندگان
1 دانشیار گروه ژئومورفولوژی دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی محیطی دانشگاه سیستان و بلوچستان
2 استاد ژئومورفولوژی، دانشکده جغرافیا و برنامهریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
3 دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی و مدیریت محیط، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
4 دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی و مدیریت محیط، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
5 کارشناس هواشناسی ایستگاه سینوپتیک، استان کرمان
doi
10.22034/grd.2023.19259.1557چکیده
چکیدهکلوتها و ریگ یلان مهمترین پدیدههای ژئومورفولوژیکی بیابان لوت هستند که در منطقه فعال فرسایشی هیدرو-ائولین و ائولین قرار داشته و هرساله دچار تغییرات ژئومورفولوژیکی قابلتوجهی میشوند. در تحقیق حاضر با استفاده از RS و GIS اقدام به آشکارسازی سیکل فرسایش در محدوده کلوتها، ریگ لوت و محدوده انتقال بین آنها شده است. نتایج بهدستآمده در فاصله زمانی یکساله با استفاده از فن تداخل سنجی تفاضلی راداری بین دادههای رادار ماهواره سنتینل1 نشان داد که در محدوده کلوتها(منطقه برداشت)، بیشترین میزان حفر مربوط به نیمه شمالی این منطقه بوده که از قسمتهای شمالی یعنی محدوده گسترش یاردانگها به میزان 4/2 سانتیمتر تا قسمتهای مرکزی به میزان 3/0سانتیمتر برداشتشده است. نیمه جنوبی این منطقه نیز بهغیراز دالانهای کلوتها و سطوح هموار که محل انباشته شدن رسوبات است، تا 002/0 سانتیمتر مورد حفر قرارگرفته است. در بیشتر قسمتهای شمالی محدوده مرکزی(محدوده انتقال) فرآیند حفر رسوبات به میزان به 3/2 سانتیمتر میرسد. اما در قسمتهای جنوبی این محدوده، انباشته شدن رسوبات چشمگیر هست که حداکثر آن تا میزان 4 سانتیمتر در جنوب شرق این محدوده قرار دارد. در محدوده ریگ لوت(منطقه نشست) نیز کاهش 4 سانتیمتری ارتفاع تپههای ماسهای در بخشهای غربی و شمال غربی و همچنین افزایش 5 سانتیمتری ارتفاع آنها در قسمتهای شرقی و بخصوص شمال شرقی چشمگیر بوده است. بنابراین افزایش ارتفاع هرمهای ماسهای روندی غربی- شرقی داشته که ارتفاع آن در قسمتهای شرقی افزایش مییابد. بنابراین در منطقه موردمطالعه، سیکل فرسایش بهصورت چرخشی در جهت عکس عقربههای ساعت به فعالیت خود ادامه میدهد.