بررسی و تحلیل توسعه شهری خامشهرها در سازمان فضایی استان سمنان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری دانشکده جغرافیا دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 دانشیار دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 دانشیار جغرافیا و برنامهریزی شهری دانشکده جغرافیا دانشگاه تهران، تهران، ایران.
4 استاد جغرافیا و برنامهریزی شهری دانشکده جغرافیا دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22034/grd.2023.19930.1573چکیده
ارتقاء نقاط روستایی کوچک به شهر با استفاده از تغییرات در قانون تقسیمات کشوری که در سه دهه اخیر بشدت رشد یافته، باعث ایجاد طبقهای جدید در کف نظام شهری کشور بنام خامشهر شده است. هدف از این پژوهش بررسی میزان توسعه شهری خامشهرها در سطح سازمان فضایی استان سمنان است تا مشخص شود که این طبقه شهری دارای چه وضعیتی از حیث رشد شاخصهای شهری در سطح استان سمنان است. روش تحقیق این پژوهش بصورت توصیفی ـ تحلیلی بوده و جامعه آماری پژوهش شامل هفت نقطه شهری استان سمنان است که علیرغم نرسیدن به حدنصاب جمعیتی به شهر تبدیل شدهاند. دادههای مورد نیاز پس از جمعآوری از منابع مختلف توسط آزمونهای آماری موران، نزدیکترین همسایگی، مرکز متوسط و بیضی انحراف معیار و در نهایت آزمون IDW در نرمافزار GIS مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفته است. براساس یافتههای آزمون مرکز متوسط و بیضی انحراف معیار، اکثریت خامشهرهای استان از حیث جایگاه فضایی در قسمت شرقی و در جهت جنوبغربی به شمال شرقی واقع شدهاند و با توجه به آزمون نزدیکترین همسایگی که برابر با 1.34 است، توزیع خامشهرها در سطح استان سمنان از الگوی خاصی در پراکنش فضایی پیروی نمیکنند. از نظر سطح توسعه شهری نیز این شهرها در برخی شاخصها از قبیل کالبدی چندان رشد نیافتهاند ولی در امر مهاجرپذیری و اشتغال نسبتاً موفق عمل نمودهاند. بنابراین می-توان اینگونه نتیجهگیری کرد که خامشهرهای استان از نظر سطح توسعه شهری در بین دیگر شهرهای استان در جایگاه متوسط قرار دارند.