ارائه مدل بهینهسازی استوار دومرحلهای برای برنامهریزی یکپارچه مسیریابی-نت هواپیما و برنامه سفر خدمه تحت ریسک اختلال در پروازها
نویسندگان
1 دانشجوی دکترا، گروه صنایع، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشیار، گروه صنایع، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 استادیار، گروه صنایع، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
4 دانشیار، موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه ریزی، تهران، ایران
doi
10.22119/jte.2022.319594.2574چکیده
پس از طراحی شبکه و برنامه زمانی پروازها، مسائل مسیریابی و نگهداریوتعمیرات (نت) هواپیما و همچنین زمانبندی خدمه پرواز، از جملات تصمیمات مهم و تاثیرگذار بر هزینههای شرکتهای هواپیمایی است. در تصمیمگیری پیرامون هریک از این مسائل، قیود و محدودیتهای عملیاتی و قوانین و مقررات مشخصی حاکم است که باید ارضاء گردند. در صورت یکپارچهسازی این تصمیمات و یافتن پاسخ بهینه آن، کاهش قابل توجهای در هزینه خطوط هوایی رخ میدهد. در این پژوهش، با فرض آنکه یک شرکت هواپیمایی طراحی برنامه زمانی پروازها را در سطح استراتژیک انجام داده است، به نحوه اجرای بهینه این برنامه پرداخته میشود؛ برای این منظور، یکپارچهسازی بهینه تصمیات مسیریابی-نت هواپیما و برنامه سفر خدمه(تیم پرواز) مورد توجه قرار گرفته است. مسئله مورد نظر برای یک شرکت هواپیمایی، با تنوع پایگاه نت و خدمه، با هدف کمینه کردن مجموع هزینهها حل میشود. یکی از مهمترین چالشها در حل این مسئله، اختلالات محتمل در برنامه اولیه است که موجب میشود برنامه ریزی هواپیما و خدمه، در عمل کارایی مناسبی نداشته باشد. بنابراین، در این تحقیق، اختلالات ممکن در برنامه اولیه را به صورت چندین سناریو مختلف تعریف کرده و با استفاده از رویکرد بهینهسازی استوار سناریومحور دومرحلهای، یک پاسخ استوار برای مسئله یکپارچهسازی تصمیمات مسیریابی-نت هواپیما و برنامه سفر خدمه، ارائه میدهیم. در مدل استوار پیشنهادی، علاوه بر آنکه یکپارچهسازی تصمیمات صورت میپذیرد، متغیرهای تعدیل پذیر مرحله دوم از جمله تصمیم در خصوص لغو پرواز در اختلال نیز دیده میشود تا مدل با سناریوهای مختلف اختلال، تطبیقپذیر باشد. نتایج عددی اجرای مدل پیشنهادی تصدیقکننده کارپردپذیری مدل پیشنهادی برای ارائه یک پاسخ یکپارچه و استوار برای مسئله مورد نظر تحقیق است.