پایش دمای سطح زمین با تکیه بر محصولات سنجنده مودیس و تکنیکهای سنجش از دوری (مطالعۀ موردی: دشت کاشان)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مدیریت و کنترل بیابان، گروه بیابانزدایی، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان، ایران
2 دانشیار دانشکده منابع طبیعی دانشگاه کاشان
3 دانشیار، گروه بیابانزدایی، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان، ایران
4 دانشآموخته کارشناسی ارشد مدیریت و کنترل بیابان، گروه بیابانزدایی، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان، ایران
doi
10.22034/grd.2023.19993.1575چکیده
برآورد دمای سطح زمین برای طیف وسیعی از مطالعات کاربرد دارد. لذا پژوهش حاضر در نظر دارد؛ دمای سطح زمین دشت کاشان را با تکیه بر تصاویر ماهوارهای مودیس و پارامترهای فیزیکی حاصل از آنها طی سالهای 2020-2000 مورد بررسی قرار دهد. بدینترتیب فرآوردههای دمای سطح زمین(LST) با شناسۀ MOD11A1، شاخص تفاضل نرمالشدۀ پوشش گیاهی (NDVI) با شناسۀ MOD13Q1، تولید خالص اولیه (NPP)با شناسۀ MOD17A2H و آلبیدو (Albedo) با شناسۀ MOD43A1 با قدرت تفکیک مکانی 500 متر در بازۀ زمانی 8 روزه طی سالهای 2020-2000 از پایگاه دادۀ ناسا استخراج شد. در ادامه نیز همبستگی پارامترهای فیزیکی با استفاده از ضریب همبستگی اسپیرمن بررسی گردید. نتایج نشان داد بین شاخص تفاضل نرمالشدۀ پوشش گیاهی و دمای سطح زمین، تولید خالص اولیه و دمای سطح زمین و آلبیدو و دمای سطح زمین ارتباط معنادار در سطح یک درصد وجود دارد. بهگونهای که همبستگی میان پوشش گیاهی و دما، تولید خالص اولیه و دما و آلبیدو و دما معکوس و بهترتیب برابر با 80/0-، 84/0- و 85/0- است. بهطور کلی تغییرات پوشش زمین بالاخص پوشش گیاهی تأثیر بسزایی بر دمای سطح زمین دارد. نتایج پژوهش نشان میدهد که بخش وسیعی از افزایش دما در محدودۀ شرق و شمال شرق منطقۀ مورد مطالعه در اراضی بایر و نیز دریاچۀ نمک رخنمون داشته است که با گذشت سالیان متمادی افزایش دما قایل تأمل است. نتایج این پژوهش میتواند جهت کاربرد در بخش کشاورزی، منابع طبیعی و نیز محیطزیست دشت کاشان بهمنظور شناخت جزایر حرارتی و تصمیمگیری درخصوص بهبود شرایط پوششگیاهی مورد توجه قرار گیرد.